Τον καιρό του Καλαμά!

 Ψάχνοντας τις παλιές φωτογραφίες, βρήκα αυτήν από τον καιρό των ενημερώσεων της Επιτροπής Αγώνα για τον Καλαμά. Ο κόσμος παρακολουθούσε κι όταν χρειάστηκε, κατέβηκε σε μαζικές διαδηλώσεις.

Σήμερα το δηλητήριο των ΜΜΕ, έχει περάσει στις φλέβες μας σε μικρές ανεπαίσθητες δόσεις. Το φαινόμενο του κοινωνικού μιθριδατισμού (ο όρος χρησιμοποιείται μεταφορικά για να περιγράψει τη σταδιακή εξοικείωση και αποδοχή πραγμάτων που προηγουμένως θεωρούνταν ιδιαίτερα επικίνδυνα) κυριαρχεί. 

Προτεινόμενη διαδρομή

Χάρτης που παρουσιάζει τη θέση της σπηλιάς του Λύκου και τη διαδρομή ως εκεί. Η πρόταση είναι να συνεχιστεί το μονοπάτι μέχρι το ποτάμι εκεί που βρίσκονται τα ερείπια του "παλιογέφυρου". Αν κάποιος συνεχίσει στη δεξιά όχθη της Λαγγάβιτσας μπορεί να μπει μέσα στο λάκκο και να δει το γεφύρι "στο Μάρμαρο" το οποίο χτίστηκε (μαζί με άλλα) για να μεταφέρει το νερό από τη δέση στους μύλους και τα χωράφια της περιοχής. Ψηλά πάνω στο βράχο είναι σκαλισμένο το αυλάκι το οποίο είναι επισκέψιμο. Απο εκεί μπορεί να σκαρφαλώσει κανείς στο "Καστρί" αρχαίο κάστρο που βρίσκεται στην αριστερή όχθη της Λαγγάβιτσας. Βέβαια θα πρέπει να διανοιχτούν και να σημαδευτούν τα μονοπάτια!

Το γεφύρι στο μάρμαρο

Το Καστρί

Το μυλαύλακο

Οι εκβολές του Καλαμά 1934

 Οι (παλιές) εκβολές του Καλαμά, με τη χερσόνησο της Λυγιάς σε πρώτο πλάνο  και τους μαιάνδρους του ποταμού να διασχίζουν την πεδιάδα. Από το φακό του Walter  Mittelholzer.

Κτίσμα Φατηρίου

 

Εκατό τόσα χρόνια χωρίζουν αυτές τις φωτογραφίες!

Η πρώτη είναι του Shirley Clifford Atchley Βρετανική Σχολή Αθηνών, BSA SPHS 01/5294.C1082. 

Η δεύτερη, δείχνει την καταστροφή του κτίσματος από την κατασκευή του δρόμου...

Η θέση του κτίσματος.

Το Πανωγέφυρο στο Λαχανόκαστρο.

Πωγώνι, Λαχανόκαστρο, 23-07-1933. Το πανωγέφυρο δίπλα στο μύλο. (Αρχείο Βασίλειος Χολέβας).

Ήταν ζευκτό γεφύρι και σήμερα σώζεται στο αρχικό του ύψος μόνο το αριστερό λίθινο βάθρο. Ο χαρτογράφος Μιχαήλ Χρυσοχόος γράφει: "...ο Κορμός (ή Γορμός) δια μέσου χαράδρας αποτελουμένης εκ δυο βραχωδών λόφων, εφ΄ων επί μεν του δεξιού είναι το χωρίον Λαχανόκαστρον, επί δε του ετέρου τα ερείπια αρχαίου Ενετικού φρουρίου. Εκ της χαράδρας ταύτης εξερχόμενος, ζευγνύεται δια γεφύρας ξυλίνης πλησίον του χωρίου προς ανατολάς..." Σύντομος ορεογραφική και υδρογραφική έκθεσις των κοιλάδων Πηνειού και Θυάμιδος υπό Μ. Χρυσοχόου, Αθήνησι 1879, σ. 14.

Η περαταριά της Σούλιασης

Το πέρασμα του ποταμού Καλαμά (με καΐκι γεμισμένο με άμμο για να μην τουμπάρει). Φωτογραφία Fred. Boissonnas Μάης 1913. Υπήρχαν τρία περάσματα στον Καλαμά από το Τσιφλίκι (Ράι) ως τη Βρυσέλα. Ο Boissonnas ήταν στη Γκούμανη και μετά βάδισε για την Παραμυθιά. Γύρισε πίσω προς το Ράι; Πέρασε το βουνό της Βρυσέλας από κάποιο πέρασμα που υπήρχε τότε και έφτασε στην περαταριά; Τέλος, πέρασε αμέσως από την Γκούμανη στη Σούλιαση (Άγιος Βλάσιος);

Η λύση βρίσκεται στην πρώτη φωτογραφία που τραβήχτηκε. Οι λόφοι πίσω και η κουμποραχιά της Ντούλκας, μας δείχνουν τη Σούλιαση.

Η περιοχή από το Google Earth.

Σημείωση: Στο λεύκωμα για τον Μπουασονά πριν από χρόνια, έγραψα πως η λούντρα ήταν στη Βρυσέλλα. Μόλις μπορέσω θα πάω στην περιοχή ώστε να το ταυτίσω απόλυτα με φωτογραφίες.

Ο μύλος της Βήσσιανης στο Γορμό

Ο ΜΥΛΟΣ ΤΗΣ ΒΗΣΣΙΑΝΗΣ ΣΤΟ ΓΟΡΜΟ

Όταν πριν από αρκετά χρόνια ανέβηκα το φαράγγι του Γορμού από τη γέφυρα των Αγιών ως το Κατωγέφυρο στο Λαχανόκαστρο, συνάντησα τα ερείπια του μύλου της Βήσσιανης και το εντυπωσιακό μυλαύλακο το οποίο ήταν σχεδόν ανέπαφο.

Καιρό πριν ο Άγγελος Κίτσος, μου είχε χαρίσει το λεύκωμα  «Ζαγορισίων Βίος» στο οποίο περιλαμβάνονταν μια φωτογραφία από «Ψάρεμα με πεζόβολο σε ποτάμι του Ζαγοριού 1898». 

Οι Βησσανιώτες όμως αναγνώρισαν σ’ αυτή την φωτογραφία τον μύλο τους, που σήμερα είναι πολύ δύσκολο να επισκεφτούν, γιατί η «σκάλα» που οδηγούσε βαθιά μέσα στο φαράγγι έχει πια γίνει ρουμάνι.

Ανεβάζω σήμερα τη φωτογραφία αυτή από το αρχείο του συλλόγου Βησσανιωτών, με μικρές παρεμβάσεις στα φθαρμένα σημεία. Ακολουθούν οι φωτογραφίες που είχα βγάλει στο χώρο το 2009.

Συνέντευξη για το Θεογέφυρο

https://www.youtube.com/watch?v=P5zngDYvRoA

ΘΕΟΓΕΦΥΡΟ: Έπεσε ή το ρίξαν;

Απόψε στο δελτίο ειδήσεων του STAR στις 8 μ.μ., η πρώτη καταγγελία για την πτώση του Θεογέφυρου!

Καταρράχτες. Πολλά χρόνια μετά.

Ξανά στους καταρράχτες του Καλαμά. Πολλά χρόνια μετά. Οι "διαφωτιστικές" πινακίδες φτιαγμένες για να σε μπερδεύουν! Το μονοπάτι σε άγρια χάλια οδηγεί στο χάος! Κανείς δεν σκέφτηκε να βάλει ένα "Προσοχή, επικίνδυνο". Ας άφηναν τουλάχιστον τον καταρράχτη στην ησυχία του.
Πιο κάτω άλλες πινακίδες σε "οδηγούν" στο "Ουρανογέφυρο" Ναί, βάλτε και καμιά δεκαριά αγγέλους να πετάνε! Ότι του κατεβάσει η γκλάβα του καθένα!
Είπαμαν: Θεογέφυρο και Διαβολογέφυρο! Τώρα που το ανακαλύψαταν, θέλετε και να το...ξαναβαφτίσετε τρομάρα σας! Όπως τη Γκλίζιανη.

Αυτό το σπάνιο βιβλίο το έψαχνα καιρό στις δημοπρασίες. Επιτέλους βρέθηκε! Είναι η ΖΙΤΣΑ της Αμαλίας Παπασταυρου, αδερφής του μεγάλου χαρτογραφου Μιχαήλ. Χρυσοχοου.

Δέλτα Καλαμά

Μεσημέρι με ομίχλη στο Δέλτα...

Οι πηγές

Οι πηγές στις Βόθνες (και τέλος).

Βόθνες

Κατεβαίνοντας το (μοναδικό) "δύσκολο" κομμάτι της διαδρομής.

Η σπηλιά στις Βόθνες

Μιά από τις σπηλιές που υπάρχουν στις Βόθνες.

Βόθνες, συνέχεια...

Ξανά στις Βόθνες

Έχουν περάσει δεκάδες χρόνια από τότε που πρωτοπήγα 

στις "Βόθνες", αλλά κάθε φορά που ξαναπάω

ανακαλύπτω καινούριες ομορφιές!

Ας κάνουμε γι άλλη μια φορά αυτή την υπέροχη

διαδρομή...

Θεογέφυρο

Εικόνα από το αγριεμένο Θεογέφυρο.

Ο Καλαμάς έχει παρασύρει ολόκληρα πλατάνια

ενώ η δεξιά όχθη γκρεμίστηκε μέσα στο ποτάμι.

Το υπέροχο αυτό μνημείο της φύσης

κινδυνεύει να καταρρεύσει!

Οι καμάρες που στηρίζουν το κατάστρωμα 

θέλουν επισκευή. Ακόμα πρέπει να απομακρυνθεί 

(δυστυχώς) το ογκώδες μυλαύλακο από πάνω του

την ίδια ώρα που θα πρέπει να γίνουν
στερεωτικές εργασίες στις βάσεις.

Σ΄Ντριάμιν

Αυτό τουλάχιστον άντεξε...