"Τ'Κρέμασε τον άντρα μου, γιατί εγώ αντραλίζομαι! "

Δευτέρα, 29 Μαΐου 2017

Ο ΜΥΣΤΗΡΙΩΔΗΣ ΚΩΔΙΚΑΣ


Ο ΜΥΣΤΗΡΙΩΔΗΣ ΚΩΔΙΚΑΣ
Τί κοινό μπορεί να έχει ένας επίδοξος αρχιεπίσκοπος Αιθιοπίας κι ένας Γερμανός καθηγητής πανεπιστημίου, μ’ έναν ξεχασμένο αρχαίο κώδικα στο μοναστήρι του Σινά;
Θα μπορούσε να είναι μια αμερικάνικη ιστορία, σαν αυτές του Ιντιάνα Τζόουνς.
Αν προχωρήσουμε σε λεπτομέρειες, θα δούμε να θυμίζουν περισσότερο οι περιπέτειες και η πλοκή της ιστορίας σενάριο του Χόλιγουντ.
Ένας μυστηριώδης πλαστογράφος που αναστάτωσε τα ευρωπαϊκά πανεπιστήμια και μια σειρά από…απατηθέντες απατεώνες! Ο Γερμανός καθηγητής μάλιστα, ταιριάζει αρκετά με τον …Ιντιάνα Τζόουνς: Δεν διστάζει (για χάρη την επιστήμης) να κλέψει, προκειμένου ν’ αποχτήσει τα πολύτιμα αρχαιολογικά ευρήματα! Την ίδια ώρα κατηγορεί τον πλαστογράφο, αλλά κατηγορείται από αυτόν ότι ο θησαυρός του ήταν…άνθρακες!
Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή:
Ο «Σιναΐτικος κώδικας» θεωρείται ο αρχαιότερος από τους χιλιάδες που έχουν γραφτεί με τα βιβλία της Καινής Διαθήκης (κι ένα μέρος από την παλιά) γι αυτό και τον συμβολίζουν με το εβραϊκό άλεφ, το άλφα. Η περγαμηνή από δέρμα γαζέλας είναι γραμμένη στα ελληνικά με κεφαλαιογράμματη γραφή, χωρίς κενά και στίξεις. Γράφτηκε στα μέσα του 4ου αιώνα μ.Χ. και στην αρχή είχε πάνω από 1460 σελίδες. (Αν σκεφτούμε ότι για δυο σελίδες της περγαμηνής, χρειάζονταν το δέρμα μιας γαζέλας, τότε καταλαβαίνουμε τι μακελειό χρειάστηκε για να ολοκληρωθεί ο κώδικας!). Ίσως γράφτηκε στην Αλεξάνδρεια αλλά μπορεί και στην Κωνσταντινούπολη.
Ο κώδικας αυτός σώζονταν στη βιβλιοθήκη της μονής της αγίας Αικατερίνης στους πρόποδες του όρους Σινά. Σήμερα στο μοναστήρι αυτό απόμειναν μόνο δεκαοχτώ φύλλα πλήρη ή σε σπαράγματα. Το μεγαλύτερο τμήμα του κώδικα βρίσκεται στο Βρετανικό Μουσείο, 43 φύλλα στην Λειψία και μικρότερα σπαράγματα στην Πετρούπολη.
Πως έκανε φτερά ο κώδικας από το μοναστήρι που το φύλαγε χίλια πεντακόσια χρόνια και σκορπίστηκε στα πέρατα της οικουμένης;
Το μοναστήρι, επισκέφτηκε στα 1844 ένας Γερμανός κυνηγός χειρογράφων, ο Κόνσταντιν φον Τίσεντορφ. Ισχυρίστηκε ότι ο ίδιος ο Κύριος τον έστειλε εκεί: «Αυτό που δεν με άφηνε σε ησυχία στην πατρίδα, ήταν η φωνή του Κυρίου». Ο άνθρωπος αυτός πίστευε ότι ο θεός τον προόριζε για μια σπουδαία αποστολή: «Είμαι ευλογημένος! Η Ιερουσαλήμ θα φωτίσει στο μέλλον τις μέρες μου με μια ένδοξη λάμψη» .
Ένας επικίνδυνος θρησκόληπτος προτεστάντης, που αηδιάζει στη θέα των μοναχών που τον φιλοξενούν. Ο πονηρός Γερμανός υποκρίνεται τον πιστό ερευνητή και δεν αργεί να ξεχωρίσει το θύμα του, μέσα στο θησαυρό των χειρογράφων της μονής. Ο Κύριλλος, ο γέρο- Έλληνας βιβλιοθηκάριος, τον ξενάγησε στα άδυτα, πιστεύοντας αφελώς ότι έχει να κάνει με έναν ακόμα απλό επισκέπτη της μονής. Είχε βάλει το λύκο μέσα στο κοπάδι!
Του παρουσίασε μόνο ένα τμήμα από τον κώδικα. Του…χάρισε μάλιστα (σύμφωνα με την περιγραφή του Γερμανού) σαραντατρία φύλλα και κράτησε τα υπόλοιπα ογδόντα έξι. Ούτως ή άλλως, περιγράφει ο Τίσεντορφ, ο κώδικας δεν βρίσκονταν στη βιβλιοθήκη, αλλά σε ένα πανέρι με …παλιόχαρτα. Οι μοναχοί με αυτά άναβαν τον …φούρνο.
Τώρα, πως γίνεται χίλια πεντακόσια χρόνια το… προσάναμμα να μην τελειώνει, αυτό θα μπορούσε να μας το εξηγήσει μόνο η θρησκευτική διαστροφή του φανατικού προτεστάντη!
Ο ερευνητής-καθηγητής, φεύγει από το Σινά, ξέροντας ότι έχει βρει το «Άγιο δισκοπότηρο»! Στη Ληψία δημοσιεύει ένα αντίγραφο και το αφιερώνει στον Σάξωνα βασιλιά. Δεν αποκαλύπτει όμως την πηγή του. Τα φύλλα «βρέθηκαν» απλά «σ’ ένα μοναστήρι της Ανατολής»!
Το μυαλό του βρίσκεται συνεχώς στο αντικείμενο του πόθου του. Οργανώνει δεύτερο ταξίδι και στις αρχές του 1853 βρίσκεται και πάλι στο Σινά. Αυτή τη φορά, ο Κύριλλος, αν και τυφλός, έχει πάρει το μάθημά του. Κρατά σφαλιστό το στόμα του, όπως και τα μάτια του!
Τον κώδικα τον κατάπιαν τα άδυτα του μοναστηριού.
Ο πεισματάρης Γερμανός δεν πτοείται. Ξέρει ότι η λάμψη του χρυσού είναι πιο δυνατή από τη λάμψη της…φλεγομένης βάτου!
Ο Κύριλλος όμως, δεν βλέπει ούτε τον Τίσεντορφ ούτε τη λάμψη των χρημάτων του.
Ο Γερμανός θα πρέπει να περιμένει μέχρι να πεθάνει ο πεισματάρης γέροντας!
Το 1859 ξαναγυρίζει στο Σινά. Μια αδίσταχτη ύαινα πάνω από το πτώμα του κώδικα!
Η μυρουδιά του χυμένου αίματος τόσων σφαγμένων ζώων, φαίνεται ότι τρελαίνει τον θρησκόληπτο απατεώνα!
Ο Κύριλλος ζει ακόμα! Ολόκληρη εβδομάδα έμεινε στο μοναστήρι ο κυνηγός. Τίποτε!
Θεοί και δαίμονες κονταροχτυπήθηκαν μέσα και έξω από τα τείχη του αρχαίου μοναστηριού. Ο ίδιος ο Τσάρος Αλέξανδρος ο Β΄ βιάζονταν να πάρει στα χέρια του το παλιότερο πλήρες γραπτό της ορθοδοξίας! Η Ρωσική διπλωματία οργίαζε! Ήθελε το χειρόγραφο ως τρόπαιο για τα χίλια χρόνια της Αγίας Ρωσίας!
Ο Τίσεντορφ φτάνει στα όριά του. Είναι τόσο κοντά στην πραγμάτωση του σχεδίου του κι ο Κύριλλος θέλει να πάρει το μυστικό στον τάφο του! Για δεύτερη φορά φτάνει στην πηγή, χωρίς να πιεί νερό. Πριν από χρόνια στη Ρώμη, ο πάπας Γρηγόριος ο ΙΣΤ΄ τον άφησε μόνο με τη γεύση του αίματος στα χείλη. Ενώ του επέτρεψε να δει τον κώδικα του Βατικανού (τον παλιότερο μέχρι τότε) δεν του επέτρεψε να τον μελετήσει! 
Τελικά, ένας νεαρός μοναχός, προδίνει το δάσκαλό του. Αυτός φαίνεται, μπορούσε να δει καλύτερα με τα νεανικά του μάτια το φως του Χριστού χρυσού!
Τυλιγμένα μέσα σε πορφυρό ύφασμα, φέρνει στα χέρια του Γερμανού τριακόσια σαράντα εφτά φύλλα περγαμηνής! Ολόκληρη η Καινή Διαθήκη βρίσκεται επιτέλους στα χέρια του κυνηγού.
Ο ίδιος ο Μωυσής, δεν θα πρέπει να χάρηκε περισσότερο όταν παρέλαβε τις δέκα εντολές, λίγο πιο ψηλά στο θεοβάδιστον όρος!
«Το ταξίδι μου, θα μείνει αξέχαστο στα χρονικά της χριστιανικής βιβλιογραφίας» γράφει.
Στο όνομα του τσάρου, δανείζεται «για μελέτη και έκδοση» τον κώδικα, με την ρητή έγγραφη διαβεβαίωση ότι θα τον…επιστρέψει.
Οι μοναχοί (οι οποίοι ακόμα κρατάνε το έγγραφο του Τίσεντορφ) πέφτουν στην παγίδα.
Το ιερό κειμήλιο, ταξιδεύει τελικά από την Αγία Αικατερίνη στην Αγία…Πετρούπολη!
Ο Γερμανός βρίσκεται στον κολοφώνα της δόξης του! Εργάζεται πυρετωδώς και εκδίδει σε ένα τετράτομο έργο τον Σιναΐτικο Κώδικα. Το αρχαίο ελληνικό χειρόγραφο φωτογραφήθηκε, αλλά η τέχνη αυτή δεν ήταν ακόμα ικανή να αποδώσει με ακρίβεια τη μαγεία του αυθεντικού. Κατασκευάστηκαν ειδικές μήτρες και δόθηκε απίστευτη σημασία στη λεπτομέρεια. Τον Οκτώβρη του 1862, τριακόσιες υπερπολυτελείς σειρές, δωρίστηκαν από τον Τσάρο στις βιβλιοθήκες της χριστιανοσύνης. Θρίαμβος!
Οι μοναχοί έχοντας στα χέρια τους τη βεβαίωση του επιφανούς θεολόγου, πίστευαν ότι ο κώδικας θα γυρνούσε στο Σινά.
Αντί γι αυτό, ύστερα από ατελείωτες διαπραγματεύσεις, έλαβαν 9.000 ρούβλια, δώρο του τσάρου. Ο πολύτιμος κώδικας έμεινε στον παγωμένο βορρά, μακριά από την καυτή έρημο που τον κράτησε ζωντανό τόσα χρόνια!
Ο σεβαστός καθηγητής, ο Κόνσταντιν φον Τίσεντορφ, δεν αισθάνθηκε την ανάγκη να απολογηθεί για την απάτη. Απολάμβανε τους καρπούς της δόξας του, χωρίς αντίπαλο!


Χωρίς;

(ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ)

Παρασκευή, 26 Μαΐου 2017

Η Κέρκυρα...καίγεται!

Από τα ωραία ηλιοβασιλέματα που προσφέρει ο άστατος καιρός!

Τετάρτη, 24 Μαΐου 2017

γκρινιόλα

Η "γκρινιόλα" χτες δεν πέρασε τελικά από τη Σαγιάδα, παρά τη φασαρία (τη ...γκρίνια, με τα μπουμπουνητά) που έκανε πάνω απ' το σαράι του μπέη στη Λιόψη. Μιά καθαρά επτανησιακή λέξη, που πέρασε και στη Σαγιάδα.

Τρίτη, 23 Μαΐου 2017

γουδί

Ωραίο πέτρινο γουδί του παλιού ταβερνιάρη μπαρμπα Γιάννη Κόρου από τη Σαγιάδα. (Είχε ταβέρνα στο Σκάλωμα και για μικρό χρονικό διάστημα στο χωριό. Πριν τον πόλεμο κράτησε για λίγο το χάνι του Ρεντζέλου -εκεί που είναι το σπίτι μου- δίπλα στο δερβένι Σαγιάδα Γιάννενα.

Δευτέρα, 22 Μαΐου 2017

Ο Άι Μηνάς στο Παπαζαφείρι


Ο Άι Μηνάς στο Παπαζαφείρι

Το Παπαζαφείρι, ήταν ένα μικρό χωριό, χτισμένο πάνω στα Σουλιώτικα βουνά. Οι κάτοικοι, όταν άρχισαν οι μεγάλες μάχες, το εγκατέλειψαν και κατέφυγαν στο Σούλι. Σώζονταν τα ερείπια των σπιτιών και μέχρι σήμερα ο Άι Μηνάς, ερειπωμένος κι αυτός, μέσα σ’ ένα  μεγάλο ισιότοπο δίπλα στο Τσαγκαριώτικο ρέμα.
«…Λέγεται πως στο σιάδι τ’ άη –Μηνά υπήρχε αλώνι, που, καθώς αλώνιζε κάποιος την ημέρα τ’ άη-Κηρύκου και του φώναξε άλλος από πέρα από τα Ελλένικα «τι κάνεις αυτού, σήμερα είναι τ’ άη-Κηρύκου!!!» κι αυτός απάντησε: «Κήρκα λεν κι εμένα κήρκα και τ’ άλογό μου, αμέσως βούλιαξε αλωνιστής, αλώνι κι άλογο…»
Αυτό το ερειπωμένο παρεκκλήσι, είδε κι άλλη θλιβερή ιστορία:
 Στο τέλος του εμφύλιου, οι κυνηγοί κεφαλών, ανακάλυψαν μια «λούφα» τραυματισμένων ανταρτών πάνω σε μια απόκρυφη σπηλιά. Βρίσκονταν βόρεια του χωριού Μαμάκου πάνω από την αριστερή όχθη του Τσαγγαριώτικου κι οι χωριανοί την έλεγαν «Μπούφι» επειδή εκεί μόνο μπούφοι φώλιαζαν!  
Εκεί είχαν στήσει το αναρρωτήριο οι αντάρτες του Δημοκρατικού Στρατού. Όταν έπεσε ο Γράμμος, από την περιοχή ξαναπέρασε η ομάδα του θρυλικού καπετάν Πετρίτη. Πήρε όσους μπορούσε κι έφυγαν κυνηγημένοι για την Αλβανία. Οι υπόλοιποι έμειναν στη σπηλιά μαζί με τις κοπέλες που τους περέτευαν.
Όταν τους έζωσε η πείνα, προδόθηκαν. Οι κυνηγοί σκότωσαν τους τραυματίες κι έσυραν τις τσιούπρες για την Παραμυθιά. Στο δρόμο η θλιβερή φάλαγγα, σταμάτησε στο παρεκκλήσι του Άι Μηνά.
Μέσα στα ξεψυχισμένα τους ουρλιαχτά, τα κορίτσια βιάστηκαν και μετά δολοφονήθηκαν από τους «νικητές».
Κάποιοι λένε, ότι περνώντας στο δρόμο, όταν φυσάει, ακούνε τα στοιχειωμένα τους γουργιατά μέχρι και σήμερα…


(Οι πληροφορίες -και η φωτογραφία- από το βιβλίο του Σπύρου Μουσελίμη, Τοπωνύμια της Λάκκας Σουλίου) Ιωάννινα 1976, σσ. 46 και 50.)

Παρασκευή, 19 Μαΐου 2017

Λαμπρινή Καλογήρου

Μιά από τις χιλιάδες μαχήτριες του Δημοκρατικού Στρατού. Η συγκεκριμένη πήρε μέρος στις μάχες της Μουργκάνας ως μαχήτρια της 159ης Ταξιαρχίας του Πετρίτη. Πήρε μέρος και στον τελευταίο ελιγμό στο Σούλι. Από το βιβλίο του Τριαντάφυλλου Γεροζήση. (Οι συνομιλίες που είχα μαζί του με βοήθησαν πολύ στο θέμα της Μουργκάνας και τον ευχαριστώ κι από δω...)

Πέμπτη, 18 Μαΐου 2017

Στροβίλι

Να μη ξεχνάμε και το Στροβίλι...

Τετάρτη, 17 Μαΐου 2017

Θύρα

Της βροχής και της θύρας μου...

Δευτέρα, 15 Μαΐου 2017

Κοσμάς Ζαφείρης


Στο ΚΕΝΤΡΟ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΘΕΣΠΡΩΤΙΑΣ χάρισε τη βιβλιοθήκη του συζύγου της, του γνωστού δημοσιογράφου Κοσμά Ζαφείρη που έφυγε τόσο αναπάντεχα, η σύζυγός του Γιούλη.
Το Διοικητικό Συμβούλιο την ευχαριστεί.  Περισσότερα εδώ:

Η συνέχεια για τον Πετρίτη

Αν θέλουμε όμως να δούμε πραγματικά τι έγραψε ο αντίπαλος για τον Πετρίτη, ας δούμε και μιά επιστολή ενός "πρώην αντάρτη του Πετρίτη" στην εφημερίδα ΕΘΝΙΚΗ ΑΝΤΙΣΤΑΣΙΣ το 1994. (Ευχαριστώ το Θωμά που μου έστειλε το απόκομμα).
Από τις πληροφορίες που παραθέτει μάλλον ήταν από τη Λάκκα Σουλίου και το πιο πιθανό ήταν να υπηρέτησε στο Ζέρβα και όχι στον ΕΛΑΣ. Σίγουρα όμως στον εμφύλιο ήταν από τη μεριά του στρατού, ίσως στο τάγμα του Γαλάνη. Από το ύφος της γραφής την προσπάθεια για «απλή καθαρεύουσα» και το αρχηγικό στυλάκι («να διανεμηθεί στους βουλευτάς») φαίνεται ότι ίσως ήταν υπαξιωματικός καραβανάς. (Λέω «ήταν» γιατί δεν πιστεύω να «είναι» ακόμα…) Δεν αποκαλύπτει το όνομά του, συνεχίζοντας τη μακρά παράδοση των κουκουλοφόρων της κατοχής. Ας δούμε όμως τον Πετρίτη όπως τον παρουσιάζει:

ΕΘΝΙΚΗ ΑΝΤΙΣΤΑΣΙΣ
Ιωάννινα, Έτος 27ον, Αριθ. Φύλλου 416-417 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ –ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 1994
ΠΡΟΣ ΤΟΝ Κ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΝ ΚΑΠΠΟΝ, ΒΟΥΛΕΥΤΗΝ Κ.Κ.Ε.
Αθήναι 6-9-1987

Αξιότιμον Κύριον Κάππον Κων/νον
Βουλευτήν Κ.Κ.Ε. Αν. Γενναδίου αριθ. 52 114 74
 Κ. Κάππο
Στη Βουλή των Ελλήνων την 15-8-1987 έγινε λόγος για τον Δάσκαλο Πολυχρόνη Βάη ή καπετάν Πετρίτη, από τη Ζίτσα Ιωαννίνων, για πόσα εγκλήματα έκαμε και σεις απαντήσατε: «απολύτως κανένα είναι ο πιο αθώος».
Λυπούμαι που σας στενοχωρώ, αλλά σας ερωτώ και παρακαλώ να ερωτήσετε και σεις αυτήν «την ανεπανάληπτη προσωπικότητα»:
Πόσα εγκλήματα έκαμε όταν Διοικητής τάγματος του ΕΛΑΣ, προήλασε από Γραμμενοχώρια προς Λάκκα Σούλι;
Αλλά ας έλθουμε κατά την τρίτην κατά του Έθνους κομμουνιστικήν επιβολήν 1946 μέχρι το 1949 που «έδρασε» στην Ήπειρο.
Είναι ο κυρίως υπεύθυνος για την εκτέλεσιν των 122 στρατιωτικών του 611 Τ.Π. στο χωριό Τσαμαντά την 26ην Μαρτίου 1948. Αλλά επ’ αυτού αργότερα.Την 25-5-1948 εξετέλεσε στο μνημείο της Παραμυθιάς, όπου οι Γερμανοτσάμηδες-Τούρκοι, εξετέλεσαν τους 49 προύχοντες, τον Χωροφύλακα Ζώη Βασίλειο του Ματθαίου και τον άφησε εκεί άταφον.
Την ίδια μέρα σκότωσε στο χωριό Αγία Κυριακή –Λάκκας Σούλι, τον ποιμένα Γόγωλο, από το χωριό Καρβουνάριον-Παραμυθιάς και τον άφησε άταφον.
Την 28-5-1948, έπιασε αιχμαλώτους εξ στρατιώτες του ατυχούς 611 Τ.Π. εις Βαλανιδιάν Λάκκα Σούλι και έκτοτε δεν έδωσαν σημεία ζωής. Ας μας πει ζουν;
Την 7-6-1948 στο χωριό Αγία Αναστασία Λάκκας Σούλι, έπιασε δώδεκα αιχμαλώτους στρατιώτες της 8ης ίλης ιππικού κι απ’ αυτούς σκότωσε:
Την ίδια μέρα τον Λοχία Βουδούρη από κάποιο χωριό της Στερεάς Ελλάδος. Τον σκότωσε στο χωριό Ασπροχώρι και τον άφησε άταφον.
Την ίδια μέρα τον Στρατ. Μεσχίδη Βασίλη από το χωριό Μαντζάρι Φιλιατών και ένα άλλο από κάποιο χωριό της Άρτας. Τους σκότωσε στο Άνω Ασπροχώρι Λάκκας Σούλι και τους άφησε άταφους.
Την 8-6-1948 έπιασε στο χωριό Λίπα Λάκκας Σούλι τους: Λοχαγό διερμηνέα Τριανταφυλλίδη Αλέκο που έμεινε, εν ζωή, οδός Κορθίου αριθ. 10 στην Αθήνα και τον Λοχαγό Χριστόπουλο Χρήστο, από το χωριό Μελιδώνι-Ηλείας, όταν, την ίδια νύχτα, διέλυσε στο ίδιο χωριό, τον Σταθμό Διοικήσεως της 76ης Ταξιαρχίας, με Διοικητή τον Ταξίαρχο Φραγκιαδάκη Γ. Αυτοί οι δύο ας μας πει ο Πετρίτης, τι έγιναν; Ζούν;
Την 12-6-1948 σκότωσε στο χωριό Χίνκα-Κουρέντων, πίσω από το Άγιο Βήμα της Εκκλησίας τους: Τζίμα Αναστάσιον του Σπυρίδωνος ετών 18 καταγόμενο από το χωριό Βαλανιδιάν-Σουλίου και τον Τζίμκαν Βασίλειο του Ηρακλή ετών 18 καταγόμενο από το χωριό Ρωμανό- Σουλίου και μάλιστα συγκέντρωσε τους όσους κατοίκους είχαν μείνει στο χωριό και τους αντάρτες του. Αυτά είναι όλα γνωστά στην περιοχή με ανατριχιαστικές σκηνές που έγιναν, γιατί στη συνέχεια υποχρέωσε άλλα εξ παιδιά να πατούν τα πτώματα και να τραγουδούν: «Έτσι τιμωρούνται οι προδότες».
Την 27-9-1948 στο βουνό Βρεντζάχα του Σουλίου σκότωσε τους: Γιωτάκη Χρήστο από το χωριό Λίπα Λάκκας Σουλίου, άρρωστο βαριά από χωλοκυστίτιδα και τον Πάκκο Πάνο από το χωριό Μπεστιά- Σουλίου. Τους σκότωσε και τους άφησε άταφους εκεί στην ερημιά.
Την 5-10-1948 σκότωσε στην θέση Τζαμπλή Αγά Λάκκας Σούλι, τον εξ Ιωαννίνων Σιαφάκα Ευάγγελο του Σπυρίδωνος γενν. Το 1923 και τον άφησε άταφο τελείως.
Την 2-9-1949 στη θέση Κρυσταλλόνερο Μπαουσιών, σκότωσε, κατόπιν φρικτών βασανιστηρίων, όλη μέρα τους: Ανθυπολοχαγόν Χαραλάμπους Γεώργιον από το χωριό Μαντείον Δωδώνης, Στρατιώτες Τσάλιον Δημήτριον και Κασιαγιάννην Κωνσταντίνον από το χωριό Μελιγκούς- Ιωαννίνων και τους άφησε άταφους τελείως με κομμένα τα γεννητικά τους όργανα, τα αυτιά και με μαχαιριές στο σώμα τους.
Στο χωριό Πολύγυρος- Λάκκας Σουλίου, τις αρχές του 1949, σκότωσε τους: Κοντ. Δήμο Κων/νο και Σκότση Αθανάσιο και τους έριξε, έξω από το χωριό σε κάποιο Λάκκο και τους άφησε άταφους.
Υπάρχουν κι άλλοι που σκότωσε. Προς το παρόν αυτά.
Κύριε Κάππο, είπατε προ ετών στη Βουλή ότι: « Το Κ.Κ.Ε. αναλαμβάνει τις ευθύνες του για ό,τι έκαμε» και νομίσαμε ότι βάλατε μυαλό, πλην όμως συνεχίζετε να προκαλείτε και θα πρέπει κι εμείς να υποστηρίξουμε την αλήθεια και το δίκαιο και γι αυτό σας τα γράφω και ας γνωρίζεται ότι θα αμυνθούμε δίκαια, τίμια, νόμιμα και αληθινά, ώστε να μάθει η Νεολαία μας ποιοι σκότωναν, άδικα, αναίτια, αθώους και πτωχούς Έλληνες.
Τι να πούμε εμείς κ. Κάππο, παραπάνω από όσα είπαν οι: Σταυρίδης Ελευθέριος, πρώτος Γεν. Γραμματέας και πρώτος Βουλευτής του Κ.Κ.Ε.;
Τι να γραφεί παραπάνω απ’ ό,τι έγραψε  ο Μακαρίτης Δρίτσιος Θωμάς σας;
Μήπως κ. Κάππο θα πρέπει κάποτε να βάλητε μυαλό.
Δεν βλέπετε στα βιβλιοπωλεία που οι όροι αντιστράφηκαν;
Κάποτε τα βιβλία που εκδίδονταν ήταν κατά 75% υπέρ της αριστεράς και σήμερα το 75% είναι υπέρ της Αστικής Παρατάξεως; Και τα περισσότερα απ’ αυτά τα εκδίδουν δικοί σας πρώην κομμουνιστές και σας κατακεραυνώνουν;
Αυτά δεν τα βλέπετε ώστε να φρονηματιστήτε και να αλλάξητε τακτικήν;
Για τον Πετρίτην υπάρχουν κι άλλοι που σκότωσε, στην περιοχή της Μουργκάνας, το Ζαγόριον και τον Γράμμον, ακόμη και στην περιοχή των Τζουμέρκων. Γι αυτά όμως αργότερα. Και για την ιστορία και για το αληθές αυτών που σας γράφω: Το παιδί του Ανθυπολοχαγού Χαραλάμπους Γεωργ. Το πήρε ορφανό και το σπούδασε η Κυρία Άννα Συνοδινού και ήδη Δικηγορεί εδώ στην Αθήνα.
                                      Ένας πρώην αντάρτης του Πετρίτη


ΚΟΙΝΟΠΟΙΕΙΤΑΙ: Γραφεία ΝΕΑΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ. Να διανεμηθεί στους Βουλευτάς κ.κ. Παπαδόγγονα, Δήμαν, Καλογιάννη, Βεσδρεβάνη, Μάνο, Γεωργιάδη και κ. Συνοδινού Άννα κ.λ.π. Αξιότιμον κ. Νίκον Γκατζογιάννην ΜΑΣΣΑΧΟΥΣΕΤΗ ΑΜΕΡΙΚΗΣ

Παρασκευή, 12 Μαΐου 2017

Πετρίτης

                       (Ο Πετρίτης. Φωτογραφία Κώστα Μπαλάφα)

Στο βιβλίο που ετοιμάζω για τον εμφύλιο στη Μουργκάνα, σχεδιάζω στο τέλος να βάλω τα βιογραφικά των πρωταγωνιστών και τις φωτογραφίες τους. Αυτές τις μέρες, ασχολούμαι με τον Πετρίτη, έναν άνθρωπο που έπαιξε σπουδαίο ρόλο στην ιστορία της περιοχής.
 Με μιά ματιά που έριξα στο διαδίκτυο, είδα ότι υπάρχουν επαινετικά σχόλια τα οποία λίγο ως πολύ επαναλαμβάνονται:

"...Νεαρός δάσκαλος ακόμα κυνηγήθηκε επίμονα από τις τότε κυβερνήσεις για τις ιδέες του. Διορίζονταν σκόπιμα να δουλέψει στα πιο απομακρυσμένα χωριά με 8-10 το πολύ σπίτια - αχυροκαλύβες.
Εκεί στα βοσκοτόπια και στα βουνά της Ηπείρου, όπου με την επίμονη σκληρή δουλειά του και για τη μεγάλη αγάπη του για τα παιδιά, έδινε όλο του τον εαυτό, μοιράζονταν μαζί τους το ψωμί και το συσσίτιο πολλές φορές που ετοίμαζε η γυναίκα του Λίτσα για κείνα. Εκεί που δίδασκε στα παιδιά το δίκιο και την αλήθεια, εκεί ο αξέχαστος Πολυχρόνης Βάης θα δώσει τα πρώτα δείγματα του ανθρώπου αγωνιστή, που πονά για τους συνανθρώπους του. Που νοιάζεται για τα προβλήματά τους και παλεύει μαζί τους για τη λύση τους..."

"...Ο Πολυχρόνης Βάης (Αχιλλέας Πετρίτης) δεν υπήρξε μόνον ένας ήρωας αγωνιστής. Σ' όλη του τη ζωή τον χαρακτήριζε το στοιχείο της ανθρωπιάς, της φροντίδας για τους συναγωνιστές, για τους συνανθρώπους που υπηρετούσε όχι μόνον ως δάσκαλος, αλλά και με τη βαθιά ανθρώπινη δραστηριότητά του. Το παρακάτω μικρό παράδειγμα δίνει το μέτρο της ανθρωπιάς του: Στις αρχές της δεκαετίας του '30, όταν ήταν δάσκαλος στη Θεσπρωτία, ένας μικρός μαθητής κάποια μέρα καθόταν περίλυπος στο μάθημα χωρίς να συμμετέχει. Οταν τελείωσε το μάθημα τον κράτησε πίσω και τον ρώτησε τι έχει. Το παιδί δεν απαντούσε... Τότε, καθώς ήταν ήδη μεσημέρι, άνοιξε ένα χαρτί όπου είχε ψωμοτύρι και ένα κομμάτι πίτα. Κράτησε ένα μικρό κομμάτι για τον εαυτό του και το υπόλοιπο το έδωσε στον μαθητή του, ο οποίος τον κοίταξε στα μάτια. Πήρε το ψωμί το πήγε στο σπίτι του να το φάει η μάνα του που ήταν άρρωστη μέρες και δεν είχε βάλει τίποτα στο στόμα της..."

"...Με τη δράση του έγινε θρύλος στην περιοχή της Ηπείρου, ιδιαίτερα στη Λάκκα Σούλι, προκαλώντας το θαυμασμό ακόμα και των αντιπάλων του. Ιδιαίτερα με τους απίστευτους στρατιωτικούς ελιγμούς με τους οποίους κατάφερνε να ξεφεύγει και να πλήττει τον αντίπαλο στρατό..."

"...Για τις στρατιωτικές ικανότητες του Αχιλλέα Πετρίτη, αναφέρεται και ο αντίπαλος. Συγκεκριμένα, στην ιστορία του Γενικού Επιτελείου Στρατού (ΓΕΣ): «Ο Ελληνικός Στρατός κατά τον αντισυμμοριακό αγώνα (1946-1949). Η εκκαθάρισις της Ρούμελης και η πρώτη μάχη του Γράμμου» Σελίδα 114, αναφέρεται: «... Ενώ χρόνω διετάσσοντο τα ανωτέρω, έκτακτος τακτική κατάστασις εν δημιουργήσει εις την περιοχήν Σουλίου της Νοτιοδυτικής Ηπείρου, ζώνην ευθύνης της VIII Μεραρχίας. Η συμμοριακή "ταξιαρχία" Πετρίτη εισέβησεν εις την περιοχήν Σουλίου και ηγκίστρωσεν μέρος των δυνάμεων της VIII Μεραρχίας, ώστε αυτή να ευρεθή εις αδυναμίαν να εκτελέση εμπροθέσμως την αποστολήν της, περί εκκαθαρίσεως των Ζαγοροχωρίων ως το σχέδιο προέβλεπεν». Με λίγα λόγια, ο Αχιλλέας Πετρίτης με την επίλεκτη ταξιαρχία του, ανάγκασε το ΓΕΣ να αλλάξει το αρχικό σχέδιο επιχειρήσεων «Κορωνίς» και να αντιμετωπίσει έγκαιρα «και νέας τυχόν αντιπερισπαστικάς των ενεργείας»..."

Αν θέλουμε όμως να δούμε πραγματικά τι έγραψε ο αντίπαλος για τον Πετρίτη, ας δούμε και μιά επιστολή ενός "πρώην αντάρτη του Πετρίτη" στην εφημερίδα ΕΘΝΙΚΗ ΑΝΤΙΣΤΑΣΙΣ το 1994. (Ευχαριστώ το Θωμά που μου έστειλε το απόκομμα).
Από τις πληροφορίες που παραθέτει μάλλον ήταν από τη Λάκκα Σουλίου και το πιο πιθανό ήταν να υπηρέτησε στο Ζέρβα και όχι στον ΕΛΑΣ. Σίγουρα όμως στον εμφύλιο ήταν από τη μεριά του στρατού, ίσως στο τάγμα του Γαλάνη. Από το ύφος της γραφής την προσπάθεια για «απλή καθαρεύουσα» και το αρχηγικό στυλάκι («να διανεμηθεί στους βουλευτάς») φαίνεται ότι ίσως ήταν υπαξιωματικός καραβανάς. (Λέω «ήταν» γιατί δεν πιστεύω να «είναι» ακόμα…) Δεν αποκαλύπτει το όνομά του, συνεχίζοντας τη μακρά παράδοση των κουκουλοφόρων της κατοχής. Ας δούμε όμως τον Πετρίτη όπως τον παρουσιάζει:
ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ  


Πέμπτη, 11 Μαΐου 2017

Κίνηση 159ης Ταξιαρχίας Πετρίτη

Από το επίλεκτο απόσπασμα της 1ης μεραρχίας του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας, αποσχίστηκε η 159η Ταξιαρχία υπό τον Πολυχρόνη Βάη ( Αχιλλέα Πετρίτη), με κατεύθυνση το Σούλι. Η πορεία που ακολούθησαν φαίνεται στο παραπάνω σκαρίφημα. Πέρασαν τον Καλαμά, αλλά πως πέρασαν τελικά στην Αλβανία;

Το Απόσπασμα Σουλίου συγκροτήθηκε το Φλεβάρη 1948 με 3 λόχους. Το Μάη 1948, είχε 2 Τάγματα με σημαντικό ποσοστό γυναικών μαχητριών. Στις 21/5/1948 καταλαμβάνει την Παραμυθιά, απελευθερώνοντας πολλούς κρατούμενους εκ των οποίων πολλοί, κατατάχθηκαν στον ΔΣΕ. Μετονομάστηκε τιμητικά σε 159η Επίλεκτη Ταξιαρχία ΔΣΕ. Διοικητής του υπήρξε ο Πολυχρόνης Βάης (Αχιλλέας Πετρίτης), μέλος της ΚΕ του ΚΚΕ, δάσκαλος από τη Ζίτσα Ιωαννίνων. Στην πολιτική προσφυγιά, ο Πολυχρόνης Βάης θα εργαστεί σε διάφορες κομματικές δουλιές όπως: Δάσκαλος, υποδιευθυντής και αργότερα διευθυντής της Κεντρικής Κομματικής Σχολής «Νίκος Μπελογιάννης» και θα αναδειχτεί σε ηγετικό στέλεχος του ΚΚΕ, μέλος της Κεντρικής Επιτροπής του από το 1961 έως το 1982. Πέθανε το 2003 σε ηλικία 88 χρονών. 

Τετάρτη, 10 Μαΐου 2017

Επίλεκτο απόσπασμα του Δ.Σ.

Μουργκάνας συνέχεια...
Μόλις παρέλαβα από τη Σύγχρονη Εποχή, το βιβλίο του Τριαντάφυλλου Γεροζήση "ΕΠΙΛΕΚΤΟ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ 1ης ΜΕΡΑΡΧΙΑΣ ΔΣΕ ΦΛΩΡΑΚΗ-ΜΠΕΛΟΓΙΑΝΝΗ-ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ Γράμμος-Άγραφα-Μουργκάνα, Αύγουστος-Σεπτέμβρης 1949."
Μιά άγνωστη ιστορία του εμφύλιου που ακόμα δεν έχει πλήρως ξεκαθαριστεί. Τί χάλευε το επίλεκτο απόσπασμα στα Άγραφα; Γιατί στέρησαν από το Γράμμο τόσες πολύτιμες δυνάμεις; Τί έκανε ο Πετρίτης ξανά στο Σούλι; Γιατί δεν δοκίμασαν να ξαναπιάκουν τη Μουργκάνα "το άπαρτο κάστρο της λευτεριάς";
Ο συγγραφέας γράφει: "...Άλλοι θεωρούν ότι επρόκειτο για "Αποστολή Θανάτου", άλλοι για"Απελπισμένη προσπάθεια", άλλοι για "τυχοδιωκτική ενέργεια", κάποιοι για λάθος του Γενικού Αρχηγείου, άλλοι για στρατιωτικά αναγκαία προσπάθεια που έπρεπε να γίνει..."

Τοπογραφικό σκαρίφημα της περιοχής απ' όπου πέρασε το επίλεκτο απόσπασμα στην Αλβανία, μετά τη λήξη της αποστολής του. ( Ανάμεσα στην Αγια Μαρίνα και την Κοσοβίτσα. Ακριβώς από κει που είχε ανεβεί ο στρατός στη Μουργκάνα πριν από ένα χρόνο...)


ξυλόσφυρο

Ένα ξυλόσφυρο βαρελά, από την Κωστάνα. (Από τη συλλογή του Θωμά Σιόρογκα).

Δευτέρα, 8 Μαΐου 2017

Εμφύλια Πάθη

(Ξανα) διαβάζω, το σημαντικό βιβλίο των Στάθη Ν. Καλύβα και Νίκου Μαραντζίδη για τον Εμφύλιο. Μιά ήρεμη αποστασιοποιημένη ματιά στην "παθιασμένη" περίοδο του εμφυλίου.

Sine qua non


Χωρίς αυτό, τίποτα!

Παρασκευή, 5 Μαΐου 2017

Ο καταραμένος δόγης


Ο ΚΑΤΑΡΑΜΕΝΟΣ ΔΟΓΗΣ

Το Μάη του 1172, ο δόγης Βιτάλε Μικιέλ, γύρισε στη Βενετία ταπεινωμένος.
 Είχε εκστρατεύσει επικεφαλής του περήφανου βενετικού στόλου, εναντίον του βυζαντινού αυτοκράτορα Μανουήλ Κομνηνού.
Ο λόγος που έκανε τη Γαληνοτάτη να επιτεθεί κατά των συμμάχων της, ήταν σημαντικός:
Ο Μανουήλ, είχε παίξει ένα άσχημο παιχνίδι στη Βενετία, αλλά και στη διπλανή πόλη-κράτος, τη Γένοβα.
Βλέποντας τη δύναμη των ξένων να αυξάνει μέσα στην ίδια του την πρωτεύουσα, ενισχυμένη από τα προνόμια που έδωσε ο ίδιος του ο πατέρας, επιτέθηκε εναντίον της γενοβέζικης αποικίας στη Βασιλεύουσα και την ερήμωσε!
Ισχυρίστηκε όμως, ότι το έκαναν οι Βενετσιάνοι. Σε όλη την ανατολική Μεσόγειο, ήταν γνωστή η έχθρα ανάμεσα στις δυό ιταλικές πόλεις κι έτσι η άποψη του Μανουήλ, έγινε στην αρχή πιστευτή. Ο αυτοκράτορας απέδωσε «δικαιοσύνη» συλλαμβάνοντας δέκα χιλιάδες πολίτες της Γαληνοτάτης που εμπορεύονταν στην πόλη και δήμευσε τις περιουσίες τους.
Με αυτή τη σειρά των πετυχημένων κινήσεων, απαλλάχτηκε από τους δυό ανταγωνιστές και γέμισε ταυτόχρονα το αυτοκρατορικό θησαυροφυλάκιο!
Όταν τα άσχημα νέα έφτασαν στο  Ριάλτο, ετοιμάστηκε ένας στόλος από 120 πλοία και ετοιμοπόλεμοι άντρες γέμισαν τα σπλάχνα τους. Η πολεμική μανία των Βενετών, θα ξεσπούσε πάνω στους πονηρούς Βυζαντινούς που τους εξαπάτησαν.
Η αρμάδα με τη σημαία του αγίου Μάρκου, βγήκε από τον «κόλπο της Βενετίας» την Αδριατική και περιέπλευσε στο Μωριά. Σταμάτησε στην Εύβοια και περίμενε το στόλο των Βυζαντινών. Αντί όμως για πολεμιστές, βρήκαν χαμογελαστούς πρέσβεις να τους περιμένουν! Ο Μανουήλ δήλωνε μετανοιωμένος και ζητούσε διαπραγματεύσεις! Υπόσχονταν να απελευθερώσει τους ομήρους και να τους ξαναδώσει πίσω τις περιουσίες τους που είχε δόλια αρπάξει. Αρκεί μια πρεσβεία του δόγη να πήγαινε στην Πόλη για τις διαπραγματεύσεις.
Ο Βιτάλε Μικιέλ, έπεσε στην παγίδα των Βυζαντινών! Έστειλε  τους αντιπρόσωπούς του, κι αυτός ναυλόχησε στη Χίο, περιμένοντας να λύσει αναίμακτα αυτό το μπέρδεμα. Ανάμεσα σ’ αυτούς που πήγανε στην Κωνσταντινούπολη, ήταν κι ο Ενρίκος Δάνδολος. Λένε ότι προκάλεσε τόσο πολύ τον βυζαντινό αυτοκράτορα με τις υπερβολικές απαιτήσεις, το πείσμα και την υπεροψία του, που διέταξε να τον συλλάβουν και να τον τυφλώσουν!
Ίσως αυτός να ευθύνεται για την αποτυχία των διαπραγματεύσεων. Στο μυαλό του, από τότε που πάτησε στη βασιλεύουσα, γεννήθηκε η φριχτή ιδέα της απόλυτης εκδίκησης!
Τα κατάφερε λίγα χρόνια μετά, όταν τα άλογα των σταυροφόρων σταβλίστηκαν στην αγιά- Σοφιά και τα χάλκινα του Ιππόδρομου, ανέβηκαν στον εξώστη του αγίου Μάρκου!
Εν τω μεταξύ στη Χίο ο δόγης περίμενε με αγωνία τις εξελίξεις. Δεν ήρθαν όμως οι αντιπρόσωποί του, αλλά ο Μαύρος Θάνατος με τη μορφή της Πανούκλας!
Λένε ότι οι Βυζαντινοί, είχαν βάλει όλα τα μοναστήρια της Πόλης να τον καταριούνται! Διπλωματία, πονηριά και μαγεία, χρησιμοποιήθηκαν εναντίον του μισητού εχθρού. Ο θεός (ή ο διάβολος) τους έκανε τελικά το χατίρι.
Χιλιάδες στρατιώτες, στοιβαγμένοι στις γαλέρες, πέθαιναν σαν τις μύγες, ανήμποροι να αντιδράσουν. Οι πανοπλίες και τα σπαθιά τους, δεν μπορούσαν να τους προστατέψουν από το θανατικό.
Σ’ αυτή τη φριχτή κατάσταση, βρήκαν την αρμάδα οι αντιπρόσωποι που γύρισαν με άδεια χέρια. Ο δόγης πήγε να τρελαθεί! Η μοίρα τον είχε καταραστεί.
Μάζεψε τα υπολείμματα από το στράτευμά του, έκαψε τα καράβια που είχαν μολυνθεί από την πανούκλα και γύρισε στη Βενετία.
Ήξερε τι τον περίμενε. Εφτά δόγηδες πριν απ’ αυτόν, είχαν βρει βίαιο θάνατο στα κανάλια της «Γαληνοτάτης». Οι Βενετοί, ήξεραν να αποθεώνουν τους ήρωες της δημοκρατίας με γιορτές και φιέστες, αλλά μισούσαν τις αποτυχίες! Μα πιο πολύ μισούσαν να χάνουν χρήματα κι αυτή η αποτυχημένη εκστρατεία τους είχε στοιχίσει πολλά.
Οι φίλοι του δόγη του πρότειναν να μη πατήσει το πόδι του στη Βενετία. Θα μπορούσε να αποβιβαστεί στο βασίλειο της Σικελίας. Ο κάθε ηγεμόνας θα ήθελε έναν σύμβουλο με τις γνώσεις ενός δόγη. Ακόμα κι ο κοκκινοτρίχης ο Αυτοκράτορας Φρειδερίκος Μπαρμπαρόσα θα τον ήθελε στην αυλή του.
Αρνήθηκε. Έπρεπε ν’ απολογηθεί στη Γενική Συνέλευση των συμπατριωτών του. Για να τους απαλύνει τον πόνο είχε φέρει μαζί του απ’ την Ελλάδα, τρεις τεράστιες μονοκόμματες κολώνες. Οι Βενετσιάνοι τόχαν συνήθειο να ρημάζουν τους ναούς της ανατολής για να στολίσουν την πόλη τους.
Όταν προσπάθησαν να τις ξεφορτώσου, η κατάρα χτύπησε και πάλι. Η μια κολώνα γλίστρησε και βούλιαξε στο βούρκο της προκυμαίας. Ήταν ένα ακόμα σημάδι. Τα πράγματα δεν θα πήγαιναν καθόλου καλά…
 Οι δυό κολώνες που απόμειναν έκαναν χρόνια να μπουν στην τελική τους θέση. Έστεκαν πεταμένες στην άκρη της πλατείας και κανείς δεν ενδιαφέρονταν γι αυτές. Τελικά ένας τζογαδόρος μηχανικός κατάφερε να τις στήσει, αλλά ζήτησε να του επιτρέψουν να στήσει από κάτω τους έναν πάγκο για…στοιχήματα! Μπορεί πάνω τους να στήθηκε ο λέων της δημοκρατίας (ακόμα σήμερα δεν μπορούν να καταλήξουν από πού το έκλεψαν αυτό το άγαλμα οι Βενετσιάνοι, ίσως απ’ την Περσία, μπορεί κι απ’ την…Κίνα) αλλά η κατάρα του δόγη συνέχισε να συντροφεύει τις κολώνες: Εκεί κρεμούσαν τους εχθρούς του κράτους.
Ο Βιτάλε Μικιέλ δεν έδωσε σημασία στους οιωνούς. Μπήκε στο δογικό παλάτι περνώντας μέσα από το σιωπηλό πλήθος που είχε κυκλώσει το κτίριο. Παραμέρισαν για να περάσει, όχι από σεβασμό στο αξίωμά του αλλά από φόβο μην τους μεταφέρει τη φριχτή αρρώστια. Είχε σκοτώσει τα παιδιά τους σ’ αυτή την εκστρατεία και τώρα έφερνε το θανατικό στην ίδια του την πόλη!
Μια σπίθα έφτανε για να ξεσπάσει το μίσος και η οργή του πλήθους!
Οι σύμβουλοι ήταν μαζεμένοι στη μεγάλη αίθουσα και τον περίμεναν. Προσπάθησε να δικαιολογηθεί. Νεκρική σιγή υποδέχτηκε τα λόγια του.
Πανικοβλήθηκε. Από μια μικρή πόρτα βγήκε στο δρόμο κι έτρεξε προς το μοναστήρι του αγίου Ζαχαρία. Θα ζητούσε άσυλο. Πέρασε από τη γέφυρα ντελα Πάλια τα σκοτεινά νερά του καναλιού που τον χώριζε από τη σωτηρία. Σκοτεινές σκιές τον ακολουθούσαν.
Σε μια στενή πλατεία, την Κάλε ντελε Ράσε τον περίμενε ο θάνατος.
Οι Βενετσιάνοι φημίζονταν για τη χρήση του στιλέτου μέσα στο σκοτάδι. Το αίμα του δόγη έβαψε τις χοντρές πλάκες.
Όταν μαθεύτηκε το νέο για τη δολοφονία, η μανία του πλήθους κόπασε απότομα σαν την καταιγίδα. Οι τύψεις πέταξαν πάνω από την πόλη του αγίου Μάρκου.
Όλοι αιστάνθηκαν άσχημα. Στο κάτω-κάτω ο δόγης δεν ήταν ο αποκλειστικά υπεύθυνος. Μια στρατιά συμβούλων στέκονταν πίσω από τον «Δούκα της Δημοκρατίας». Κάποιοι ψιθύρισαν εναντίον του Ενρίκου Δάνδολου, αλλά δεν τόλμησαν να εκφράσουν δημόσια τις σκέψεις τους. Το πλήθος, που πριν από λίγο ήθελε το θάνατο του Βιτάλε Μικιέλ, ξέσπασε πάνω στον δολοφόνο του. Δίκασαν και εκτέλεσαν το φονιά. Ξέκαναν το σώμα του αλλά δεν κόπασε η οργή τους. Ήταν ο αποδιοπομπαίος τράγος κι έπρεπε να φορτώσουν σ’ αυτόν την αμαρτία τους. Γκρέμισαν από τα θεμέλια το σπίτι του και πήραν την απόφαση να μη χτιστεί τίποτε σ΄αυτή τη θέση. Το μέρος θεωρούνταν για αιώνες καταραμένο!

Μόνο το 1948, οι αρχές της πόλης έδωσαν την άδεια να ανεγερθεί εκεί το Danieli Royal Excelsion Hotel.
Η Βενετία κατάφερε επιτέλους, να κρύψει την ανοιχτή πληγή της…

(Από τις "Δέκα μικρές βενετσιάνικες ιστορίες")



Τετάρτη, 3 Μαΐου 2017

το σφυρί του καλατζή




Στην ασπρόμαυρη φωτογραφία του Κώστα Μπαλάφα, βλέπουμε τον γανωτζή επί το έργον. Επιδιορθώνει ένα αγγειό. Το σφυρί που κρατάει στην κάτω φωτογραφία της συλλογής των εργαλείων του (υπό ίδρυσιν) μουσείου. Μέσα στο αγγειό έχει τοποθετήσει ένα αμόνι που φαίνεται στην άλλη φωτογραφία.

Τρίτη, 2 Μαΐου 2017

Στο πούσι στο Φιλιάτη...



Το φρέαρ του Πεισίστρατου ή το πούσι κατούντι στο Φιλιάτη της Αττικής. Στο μέσον, η περιοχή που παλιά βρισκόνταν το Φιλιάτη. Πίσω διακρίνεται το μοναστήρι της γέννησης του Χριστού.

Δευτέρα, 1 Μαΐου 2017

ΦΙΛΙΑΤΗ

Μιά και αναφερθήκαμε στο Φιλιάτι της Αττικής, ας δούμε ένα ενδιαφέρον κείμενο και μια ζωγραφιά της περιοχής από εδώ: Στην περιοχή σώζεται μόνο το παλιό (αρχαίο) πηγάδι του Πεισίστρατου, που οι παλιοί το αποκαλούσαν Πούσι Κατούντι (πηγάδι του χωριού) και οι σύγχρονοι κάτοικοι το έχουν ξεχάσει. (Ο δήμος μετονόμασε το δρόμο που περνάει δίπλα σε "Φιλιατή" κι αυτό ήταν όλο. Α! Έφτιαξε κι ένα ψεύτικο τσιμεντένιο φιλιατρό πάνω στο παλιό πηγάδι).

ΦΙΛΙΑΤΗ

Πρόκειται μια πολύ σημαντική τοποθεσία για την ιστορία του Κορωπίου και βρίσκεται δυτικά της πόλης, γύρω από τις εκκλησίες του Αγίου Δημητρίου και του Αγίου Ιωάννου, στην ευρύτερη περιοχή της Μπουρμουτσάνας. Στην περιοχή είχε αναπτυχθεί το ομώνυμο χωριό που όπως αναφέρει ο Σεραφείμ Κόλλιας, σε εισήγηση του (1) στην Η’ Επιστημονική Συνάντηση ΝΑ Αττικής Κερατέα 2001, το χωριό περιλαμβάνεται στις περιγραφές των Ζιρώ (J. Giraud) και Σπον (C. Spon) από τις περιηγήσεις τους στην περιοχή την περίοδο 1674 -1675.
Ήταν χωριό με σημαντικό πληθυσμό και μέγεθος. Στον χάρτη του Κάουπερτ (Kaupert) της περιοχής και γύρω από την εκκλησία του Αγίου Δημητρίου, που ήταν μεγάλου μεγέθους αλλά και η κεντρική του οικισμού, υπάρχουν σημειωμένα ερείπια σαράντα περίπου οικιών. Ο αριθμός αυτός των οικιών υποδηλώνει ότι ο πληθυσμός ήταν σημαντικός και επομένως το μέγεθος του χωριού μεγάλο. Οι σαράντα νύφες της παράδοσης  που χόρευαν στην πλατεία και ακούγονταν στον Κουρσαλά συνηγορεί στην άποψη αυτή.
Ο αρβανίτικος αυτός οικισμός είχε αναπτυχθεί δίπλα σε βυζαντινό που ήταν συνέχεια του αρχαίου δήμου του Σφηττού. Οι νεοφερμένοι είχαν διαλέξει να εγκατασταθούν σε άγονο μέρος δίπλα στην εύφορη γη του βυζαντινού χωριού που ακόμη έβριθε από ζωή. Στην περιοχή δεσπόζει ο λόφος του Κάστρου του Χριστού που διαχρονικά από την αρχαιότητα αποτελούσε την Ακρόπολη της πόλης και που φύλαγε τη διάβαση προς την Αθήνα μέσω του Υμηττού.
Το χωριό είχε άδοξο τέλος. Στην εποχή του Έκτου Ενετοτουρκικού πολέμου οι κάτοικοί του λαφυραγώγησαν ένα καράβι που είχε εξοκείλει στον όρμο της Λουμπάρδας. Όμως το πλήρωμα είχε πεθάνει από πανώλη, οι εισβολείς μολύνθηκαν και η αρρώστια έφθασε στο χωριό. Η σφοδρότητα της ήταν, όπως λένε, τέτοια ώστε κάποιοι πέθαναν ενώ μετέφεραν τη λεία τους στο χωριό. Όσοι επέζησαν μετακινήθηκαν κυρίως στον Κουρσαλά και κάποιοι ελάχιστοι στον Μαραθώνα. Τα ερείπια εξαφανίστηκαν αφού οι κάτοικοι της περιοχής τα χρησιμοποίησαν ως οικοδομικό υλικό, για το χτίσιμο νέων σπιτιών.
Μια κάπως διαφορετική άποψη για το τέλος του χωριού Φιλίατι διατυπώνει (2)  ο Θεμιστοκλής Πολυκράτης, ο οποίος γράφει:
Περί των κατοίκων δε τούτου λέγεται υπό των χωρικών ότι οι άνδρες ήσαν υπερφίαλοι, αλαζόνες, ότι έκλεπτον τους πέριξ και ότι ποτέ, εκπεσόντος πλοίου παρά το Πορτορράφτι, μικρόν λιμένα, τέσσαρας ώρας του χωρίου απέχοντα, επιπεσόντες εφόνευσαν τους ναύτας και διήρπασαν πάν ό, τι εύρον. Ο δε Θεός, τιμωρών αυτούς, παρώθησε να φάγωσιν ιχθύς τεταριχευμένους, ων πλήρες ην το φορτίον, και επειδή ήσαν μεμολυσμένοι εκ κακής τινός ασθένειας, προσεβλήθησαν υπό της νόσου και απέθανον πάντες πλην μιας γραίας, σωθείσης και διαφυγούσης εις Κωνσταντινούπολιν.
Ο Γιάννης Πρόφης τεκμηριώνει (3) την μετακίνηση, προς τον Κουρσαλά (Κορωπί), όσων κατοίκων του χωριού επέζησαν της συμφοράς, με μια ενδιαφέρουσα πληροφορία για την ονομασία του ναού της Κοίμησης της Θεοτόκου.
…οι διασωθέντες εγκατέλειψαν το χωριό και ήρθαν και κατοίκησαν κοντά στον Κουρσαλά, μετά από υπόδειξη της Παναγίας. Για το λόγο αυτό ο ναός της Κοίμησης της Θεοτόκου του Κουρσαλά (Κορωπίου) ονομάστηκε και Φανερωμένη, ονομασία που σήμερα είναι μάλλον ξεχασμένη
Τόσο κακή ανάμνηση άφησε το χωριό ώστε οι κάτοικοι του Κουρσαλά δεν ήθελαν καν να αναφέρουν το όνομά του και το αποκαλούσαν Παλιό Χωριό ή Καντούντι ι Μαθ (Μεγάλο χωριό).
------------------------------------------
(1) Σεραφείμ Κόλλιας, Τοπογράφος Μηχανικός. «Οικισμοί περιοχής Κορωπίου κατά την Τουρκοκρατία», Η’ Επιστημονική Συνάντηση ΝΑ Αττικής Κερατέα 2001.
(2) Θεμιστοκλής Πολυκράτης, Αι Εν Κορωπίω Αρχαιότητες και η Ονομασία του χωριού.

(3) Γιάννης Πρόφης, λαογράφος – συγγραφέας, «Τοποθεσίες και Τοπωνύμια Κορωπίου – Το κτηματολόγιο του 1793». Πνευματικό Κέντρο Δήμου Κρωπίας. Κορωπί 2010.