Τετάρτη, 1 Οκτωβρίου 2014

Της πρωίας...

Οχτώβρης

Αν ο Οχτώβρης κρατήσει τον καιρό του
όπως σήμερα
τότε θα έχουμε καλή σοδειά
(από φωτογραφίες:)
Το Στροβίλι, από τον υγρότοπο της Σαγιάδας.
(Πιό πίσω η Όρλια).

Φυσικά σε πρώτο πλάνο
εκατοντάδες πουλιά...

Καλό μήνα!

Καλημέρα και καλό μήνα!

Τρίτη, 30 Σεπτεμβρίου 2014

Μαύρος (κι άραχνος)

Κι ο έτερος Καππαδόκης!

Δαγκάνα πετροκάβουρα!

το τσιβί σ' ετοιμότητα

κι έτοιμος γι αγκαλίτσες!!!

Δευτέρα, 29 Σεπτεμβρίου 2014

Σκορπιός

Σε στάση ετοιμότητας!!!


Κυριακή, 28 Σεπτεμβρίου 2014

Κοτσέκι

Μετά το Σκάλωμα και το Κλόκερ
έρχεται το Κοτσέκι
και συμπληρώνονται οι "μαχαλάδες" της νέας Σαγιάδας.

Και επειδή θα ρωτήσει ο Κωστάκης:

Κοτσέκι, το. Μικροτοπωνύμιο  συνοικισμού της νέας Σαγιάδας. Ονομάστηκε έτσι  από ένα παλιό κτήριο που προϋπήρχε στην περιοχή στην οποία αργότερα χτίστηκε η καινούρια Σαγιάδα.
Το μικροτοπωνύμιο προέρχεται από το αλβανικό koçek αποθήκη προμηθειών γαλακτοκομικών, καλαμποκιού. «η λέξη και ως τοπωνύμιο πάντα μέσα στους οικισμούς, υποδηλώνει την ύπαρξη σε κάποια εποχή της σχετικής αποθήκης…» [1]




[1] Οικονόμου «Ηπ. Αλβ.» σ.43. «Σερβική λέξη μέσω της αλβανικής. koftsek σερβ. Kotsek αλβ. κονάκι αποθήκη τσιφλικά» Βλ. και Ε. Μπόγκας «Ξένες Λέξεις» Ηπ.Εστ. 13/1964 σ.223. 

Σάββατο, 27 Σεπτεμβρίου 2014

Μετά από τόσα βουνά και χαλάσματα
ας ξεκουράσουμε τα μάτια μας
στη θάλασσα...

Κλόκερ

Το Κλόκερ της Σαγιάδας.
Περιμένοντας την ψαριά...

Στροβίλι

Βέβαια, ηλιοβασίλεμα χωρίς το Στροβίλι
δεν γίνεται...  :)

Ηλιοβασίλεμα

Καλημέρα, μ' ένα εκπληκτικό...ηλιοβασίλεμα!    :)

Παρασκευή, 26 Σεπτεμβρίου 2014

πηγάδι

Ένα ξεχασμένο πηγάδι στην Κανέτα...

(Σαν μάτι αγριμιού...)

Πέμπτη, 25 Σεπτεμβρίου 2014

Το Βράστοβο

Μια και μιλάμε για τη λίμνη του Βράστοβου
ας ξαναθυμηθούμε το χωριό
που βρίσκεται πνιγμένο στα λιόδεντρα
στην πλαγιά του βουνού.
(Για το Βράστοβο είχαμε μιλήσει εδώ).

(Βράστοβο), το. (Vrastovë[1]). Σήμερα Παλιόκαστρο, το. Ονομασία μικρού χωριού της παλιάς επαρχίας Μαργαριτίου, σήμερα ανήκει στο δήμο Ηγουμενίτσας. Αναγνωρίστηκε με το Β.Δ. 7-8-1919, ΦΕΚ. Α 184)1919 ως Παλαιόκαστρον.
Το χωριό κατοικούνταν από μουσουλμάνους Αλβανοτσάμηδες μέχρι το 1944. Αργότερα  μεταφέρθηκε νότιοδυτικά, δίπλα στη λίμνη.
Η πρώτη αναφορά του χωριού ως «…Βέστροβα[2], κειμένη εν τοις περιχώροις της Βαγενετίας…» γίνεται από τον Ι. Ρωμανό ο οποίος περιγράφει την επίθεση που δέχτηκε η έπαυλη του Βενετού εμπόρου Ιακώβου του Κονταρηνού από τους άντρες του αυτοκράτορα Ανδρόνικου το Μάρτιο του 1319[3]. Το οικωνύμιο συναντάται για δεύτερη φορά στο δεφτέρι του Αρβανίτικου σαντζακίου (1431) στο βιλαέτι της Vayonetya (Βαγενετίας) ως Ivrestove.[4]
Το αρχικό οικωνύμιο είναι φυτωνυμικό και προέρχεται από το σλαβικό επιθετικό τύπο brěstόvo από το brěstъ (φτελιά)[5] και την επιθετική κατάληξη –ovo[6]
Της ίδιας ετυμολογικής αρχής τα χωριά Βράστοβο στο νομό Πρέβεζας και Βρίστοβο στο νομό Ιωαννίνων και Βρέστα (Αμπέλια) στην Ηγουμενίτσα.





[1] Prapaj, Çamëria, σ. 49.
[2] Ο Στέφανος  Μπέτης, Ονοματολογία ο.π. σ. 57, προτείνει τη Βραστοβά του Πωγωνίου, είναι όμως πιο φυσικό να υποθέσουμε ότι ο Βενετός ευγενής θα είχε την έπαυλή του (με την έννοια του αγροκτήματος) δίπλα στην εποχιακή λίμνη και την πεδιάδα και κοντά σχετικά στη θάλασσα, (11 χλμ. περίπου σε ευθεία γραμμή από την Πάργα)  παρά πάνω στον Κασιδιάρη, σε τόσο απομακρυσμένη από τη θάλασσα περιοχή.
[3] Ιωάννου Ρωμανού, Ιστορικά έργα, Κερκυραϊκά Χρονικά, Κέρκυρα 1959 σ. 61.
[4] Inalcik, Arvanid
[5] Vasmer, Slaven, σ. 26.
[6] Οικονόμου, Οικωνύμια,68.

Μαλακινό


Στην κορφή του Μαλακινού (325μ.) βρίσκεται το κάστρο.
Ο Σ. Μουσελίμης (Αρχαιότητες της Θεσπρωτίας, σσ. 60-61) γράφει:
"...Ανάμεσα της λίμνης του Παλαιοκάστρου (πρώτα Βράστοβου) και του Καρτεριού
υψώνεται κωνικός λόφος υπό το όνομα ¨Μαλακινός",
του οποίου η πιό ψηλή κορφή, φωλιά αλεπούδων κι άλλων αγριμιών,
διπλοσκεπαίνεται με απανουτά σφηνολίθαρα 
και στεφανώνεται με μικρό κάστρο, που το αποτελούν
σωροί χαλασμάτων σάπιων λιθαριών,
διευθυνόμενο από βοριά προς νότο,
απλωμένο επί της ανατολικής πλαγιάς. 
Είναι ένα ορθογώνιο παραλληλεπίπεδο μάκρους 50 μ.
και πλάτους 20, δηλαδή καταλαμβάνει έκταση πλαγιάς
ενός στρέμματος. Η δυτική πλευρά ακουμπάει επί της κορυφογραμμής
επί της οποίας διακρίνεται η θύρα πλάτους 1μ. και μήκους 2,
όσο είναι και το πλάτος του τοίχου,
οι δε άλλες τρεις ευθυγραμμίζονται  επί της πλαγιάς.
Στη ρίζα του λόφου, ανατολικά και νότια,
εγγίζει η λίμνη του Παλαιόκαστρου της οποίας τα νερά
χάνονται στις εκεί καταβόθρες..."

Μιά πρώτη ετυμολογική προσπάθεια για το Μαλακινό:

Μαλακινό[1], το. Πετρώδης κωνικός λόφος πάνω από τη λίμνη του Βράστοβου. Στην κορυφή του ο Μουσελίμης αναφέρει αρχαίο κάστρο. Το τοπωνύμιο ίσως προέρχεται από την αλβανική οικογένεια των Μαλακασαίων, το Μαλακασινό> το Μαλακινό (βουνό). Η ρίζα (του ονόματος του ιδιοκτήτη του βουνού ή του κάστρου) ή του ίδιου του τοπωνυμίου, πρέπει να είναι η αλβανική λέξη  mal-i που σημαίνει βουνό.




[1] Μουσελίμης, Αρχαιότητες, σ. 60. Η Γ.Υ.Σ. (ΠΑΡΓΑ 19710) γράφει στο χάρτη "Μαλακηνό".

Η λίμνη Βράστοβου

Η εποχιακή λίμνη, όπως φαίνεται από την κορφή του βουνού.
(Στο βάθος το Βράστοβο).


Μαζαρακιά

Με μια φθινοπωρινή μπόρα να κρέμεται πάνω απ' τα κεφάλια μας
σκαρφαλώσαμε στα μυτερά βράχια του βουνού
πάνω από την Καρτέρεζα (Μαλακινό).
(Ο Σ. Μουσελίμης περιγράφει το ανέβασμα -σε άλλο μέρος-
"...κορυφή βουνού, σπαρμένη με σφηνολίθαρα, που οι κορφές τους
τελειώνουν σε σουφλιά, έτσι που δεν περπατείς επ' αυτών
αλλ΄ακροβατείς. Εάν πέσεις δεν ξανασηκώνεσαι
αν δεν έρθει άλλος να σε τραβήσει
να σε βγάλει μέσα από τις μασγάλες, από τα μάγγανα.
Χώμα δεν υπάρχει καθόλου παρά μόνο πέτρες.
Να τρέξεις; αδύνατο, αυτοκτονείς...")

Το κάστρο ήταν σε ερειπιώδη κατάσταση, αλλά η θέα 
προς τη Μαζαρακιά και την Κανέτα εκπληκτική...

Κανέτα[1], η. Και Κνέτα[2], η. Μικρή εποχιακή λίμνη κάτω από το Μαλακινό, δίπλα (Β.Δ.) στη λίμνη του Βράστοβου. Το τοπωνύμιο προέρχεται από το αλβανικό kënétë-a "βάλτος"[3], πράγμα που ανταποκρίνεται στην περιοχή.





[1] Γ.Υ.Σ. Πάργα, 1971.
[2] Σπύρος Βασιλείου, Καρτέρι).
[3] Σιμεωνίδης, Λεξικό, τ. Α΄σ. 623.

Τρίτη, 23 Σεπτεμβρίου 2014

Υπόμνημα μουσουλμάνων Παραμυθιάς

Ένα υπόμνημα των μουσουλμάνων της Παραμυθιάς
υπέρ της ελληνικής διοίκησης.
(Εφημερίδα ΗΠΕΙΡΟΣ αρ. 89/269, σ.3, Ιωάννινα 14-11-1913)

Γραμματική


Χτες το απόγευμα πήρα στα χέρια μου
τρία βιβλία που διδάσκονταν παλιά στο Δημοτικό.
Μου τα έφερε ο Παναγιώτης Μπέσιος από τη Σαγιάδα.
Το ένα είναι η Γραμματική της νέας ελληνικής γλώσσης
και ο κάτοχός του τις πρώτες μέρες του 20ου αιώνα
φρόντισε να βάλει με καλλιτεχνικά γράμματα
την υπογραφή του:
Εν Σαιαδι τη 4 Ιανουαρίου 1900
Βασίλειος Η. Ρεντζέλος.


Ο Βασίλης (Τσίλη) Ρεντζέλος 
με τα παιδιά του, στην Κέρκυρα. 

Δευτέρα, 22 Σεπτεμβρίου 2014

Φωτοσοπίζοντας

Μια παλιά φωτογραφία (1985 περίπου)
στο σπίτι του Κοντού στην παλιά Σαγιάδα
με τον Τσιάμπρη την Άννα και τη Χαρά
μ' έβαλε στον πειρασμό
να βγάλω το...υπόβαθρο
με το φωτοσόπι:

Φυσικά έφτιαξα και το υπέρθυρο 
που είχε σπάσει από τότε...
(σήμερα η ωραία αυτή πόρτα έχει γκρεμιστεί
μαζί με τη σκάλα και τη στέρνα που 
υπήρχε από κάτω της...)