"Και στο λήσταρχο ψωμί και στ' απόσπασμα χαμπέρι! "

Τετάρτη, 19 Ιανουαρίου 2011

Νέα απειλή για τον πολύπαθο Καλαμά

Κατακλύζεται η καταπληκτική κοιλάδα από Αβαρίτσα-Μπολιάνα

Με το Υδροηλεκτρικό που επανέρχεται, ενώ είχε απορριφθεί το 2003 από τους φορείς της Θεσπρωτίας αλλά και από την αρμόδια Δ/νση ΠΕ. ΧΩ. Περιφέρειας Ηπείρου

Φαίνεται ότι η ρήση «ο δολοφόνος γυρνάει στον τόπο του εγκλήματος», ισχύει για την περίπτωση της Θεσπρωτίας. Χωροθετείται αρχικά ο αγωγός του φυσικού αερίου στις παραλίες της Πέρδικας και μετά τις αντιδράσεις της τοπικής κοινωνίας, οι υποτιθέμενες εναλλακτικές μελέτες, «ξαναδείχνουν» Πέρδικα. Απορρίπτονται το 2003 τα «Ασφαλτικά» στη Λωρίδα Σαγιάδας και επανέρχονται το 2010 στην ίδια θέση. Κατασκευάζεται με τη βία ο ΧΥΤΑ Καρβουναρίου, παρά τις αντιδράσεις των κατοίκων και τώρα απειλείται με την μετατροπή του σε σκουπιδότοπο όλης της Ηπείρου. Απορρίπτεται το 2003 από τους φορείς της Θεσπρωτίας αλλά και από την αρμόδια Δ/νση ΠΕ. ΧΩ. Περιφέρειας Ηπείρου το Υδροηλεκτρικό (ΥΗΕ) στην Αβαρίτσα και ξαναέρχεται το 2011, σε «βελτιωμένη» υποτίθεται έκδοση και με αυξημένη μάλιστα την ισχύ του (5,7 MW). Βέβαια τα ίδια ισχύουν και για τα άλλα ποτάμια της Ηπείρου, αφού μετά και την απορριπτική απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ), επανέρχεται η κατασκευή φράγματος στον Άραχθο, δίπλα στο ιστορικό γεφύρι της Πλάκας. Πίσω απ΄ όλα αυτά βρίσκονται ισχυρά, ιδιωτικά, επιθετικά επιχειρηματικά συμφέροντα.

Διαβάζοντας την μελέτη της ιδιωτικής εταιρείας (ΤΕΡΝΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΕ-ΔΕΗ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ, σελ. 18) τους λόγους για τους οποίους τελικά απορρίφθηκε η πρότασή τους από την Δ/νση ΠΕ. ΧΩ. Περιφέρειας Ηπείρου, με την 1483/28-08-2003 Απόφασή της, θα διαπιστώσει ότι ισχύουν στο ακέραιο και σήμερα :

«α) κίνδυνος υπερκάλυψης του φράγματος από τη μεταφορά στερεών υλικών (φερτών)

β) δυσμενείς επιπτώσεις στην κυκλοφορία των ψαριών

γ) δυσκολία στην εξάσκηση ναυταθλητικών δραστηριοτήτων (Rafting, Canoe Kayak)

δ) κίνδυνος πλημμυρών και υποβάθμισης των παρακείμενων γεωργικών εκτάσεων εξαιτίας των

φαινομένων του μαιανδρισμού που θα εμφανιστούν μετά τις προσχώσεις»

Εναντίον αυτής της Απόφασης, η εταιρεία άσκησε προσφυγή στα Διοικητικά Δικαστήρια, φτάνοντας στο ΣτΕ, αλλά, βλέποντας προφανώς ότι θα έχανε, εν ονόματι δήθεν «της συντομότερης και ουσιαστικότερης διευθέτησης του θέματος» (;;;), την απέσυρε, για να υποβάλλει «νέα επικαιροποιημένη και βελτιωμένη» μελέτη», όπως αναφέρει.

Οι «βελτιώσεις» που προτείνονται είναι «δεξαμενές για την εξασφάλιση των αθλητικών δραστηριοτήτων Rafting, Canoe Kayak», ένας ιχθυοδιάδρομος (;) για τα ψάρια, «οκτώ διώρυγες για την απαγωγή των φερτών». Βέβαια η ατυχής εμπειρία της ιχθυόσκαλας στο ΥΗΕ στο Φράγμα Ραγίου δείχνει ότι αυτά είναι φύλλα συκής και γίνονται για το «θεαθήναι».

«Κάνε κι εσύ ένα φράγμα, μπορείς»

Κάποτε, γράφοντας πριν από χρόνια, ένα σχετικό άρθρο για τα σχεδιαζόμενα υδροηλεκτρικά στην Ήπειρο στο Ενημερωτικό Δελτίο του ΤΕΕ, σημειώναμε : «Εν αρχή ήν η ΔΕΗ. Σε λίγο στο ορεινό ανάγλυφο της «δυσχειμέρου» Ηπείρου θα κυκλοφορούμε με βάρκες, αφού με τόσα υδροηλεκτρικά έργα, θα έχουμε μόνον λίμνες και πλωτά ποτάμια».Τώρα πλέον, μετά την απελευθέρωση της αγοράς ενέργειας, για τις ιδιωτικές εταιρείες ισχύει: «Κάνε κι εσύ ένα φράγμα, μπορείς», οι οποίες, όπου βρούν «νεράκι», σχεδιάζουν και ένα φράγμα. Βέβαια οι ιδιώτες τη δουλειά τους κάνουν.

Το ερώτημα τίθεται για το ΥΠΕΧΩΔΕ-τώρα ΥΠΕΚΑ-που εγκρίνει τέτοιες δραστηριότητες, που ταλαιπωρούν την τοπική κοινωνία. (Γι αυτό άλλωστε πολλές από τις αποφάσεις του καταρρίπτονται στο ΣτΕ, το οποίου κάποιοι-γι αυτό το λόγο-θέλουν την κατάργηση ή την υπέρβασή του με διαδικασίες «fast track»).

Η έγκριση μάλιστα της Προκαταρκτικής Περιβαλλοντικής Εκτίμησης και Αξιολόγησης (ΠΠΕΑ) από το ΥΠΕΚΑ έγινε, παρά το γεγονός αρχικής απορριπτικής Απόφασης της αρμόδιας Δ/νσης ΠΕ. ΧΩ. Ηπείρου, παρά το γεγονός ότι το τμήμα αυτό της όχθης του ποταμού Καλαμά αποτελεί περιοχή «NATURA», παρά τη σχετική επιστολή διαμαρτυρίας που είχε στείλει (3947/ 17-8-2005) ο τότε Νομάρχης Θεσπρωτίας κ. Η. Λιάκος, παρά την εκ νέου αρνητική και τεκμηριωμένη γνωμοδότηση του Τμήματος Αλιείας Θεσπρωτίας στη νέα ΠΠΕΑ (239/17-8-2005) και παρά τη δική μας (Αλεξίου-Φώτσης-Πασιάκος /3-12-2008) επιστολή διαμαρτυρίας, προς το ΥΠΕΧΩΔΕ, για τη νέα ΠΠΕΑ, όπου σημειώναμε τα εξής, που ισχύουν και τώρα:

  • «Δεν γίνεται συνολική θεώρηση του ποτάμιου οικοσυστήματος σε όλο το μήκος του και δεν εξετάζεται η αθροιστική επίδραση των υπαρχόντων και σχεδιαζόμενων Υ/Η στον ποταμό. Ήδη πριν από ένα-δυο χρόνια είχε σχεδιαστεί άλλο ΥΗΕ στη θέση «Πέντε Εκκλησιές» του ποταμού Καλαμά, από την «HYDROTEN». Πληροφορηθήκαμε στη συνέχεια τον σχεδιασμό και άλλων δύο Υ/Η στις θέσεις «Μαζαράκι» του Δήμου Άνω Καλαμά και «Γκρίμποβο» του Δήμου Μολοσσών του Ν. Ιωαννίνων επί του ποταμού Καλαμά…
  • Στην υδραυλική θεώρηση των επιφανειακών νερών με αντιλήψεις του 1940 και 1950, που είναι απαράδεκτη. Ο κίνδυνος να γίνει ο Καλαμάς, σειρά συνδεόμενων λεκάνων/ταμιευτήρων, χωρίς ζωή και-επιπλέον-να μην αξιοποιηθούν τελικά οι πιο πρόσφορες θέσεις, είναι προφανής.
  • Στην δημοσιοποίηση Μ. Π. Ε και στην Π.Π.Ε.Α., απουσιάζει η επαρκής περιγραφή των θιγόμενων στοιχείων του περιβάλλοντος (π.χ. ιχθυοπληθυσμοί, φωλιές βίδρας, χλωρίδα όχθεων, κατακλυζόμενες δίοδοι θηλαστικών κ.λ.π.) και απουσιάζει ανάλυση των κρίσιμων επιπτώσεων, όπως η ποσοτική μείωση στην ιχθυοπανίδα και μάλιστα ανά είδος, η θνησιμότητα στους στροβίλους, οποιαδήποτε τεκμηρίωση της αποτελεσματικότητας των ιχθυοδιαδρόμων, οι επιπτώσεις στην ποιότητα των νερών κλπ.
  • H N.A. Θεσπρωτίας εκτελεί το έργο «Ύδρευση Ν. Θεσπρωτίας», (έργο που είναι ημιτελές και βρίσκεται σε εξέλιξη-έχει γίνει ήδη η προμήθεια των σωλήνων), για το οποίο έχει εκδοθεί ΕΠΟ από την Υπηρεσία σας, το οποίο προβλέπει την διέλευση αγωγών μεγάλης διατομής από την περιοχή αυτή, με υδροληψία από την θέση «Σπυροπηγάδια» του Δ. Δ. Πέντε Εκκλησιών του Δήμου Παραμυθιάς ανάντι του σχεδιαζόμενου ΥΗΕ. Με το σχεδιαζόμενο Υ.Η.Ε. όλη αυτή η περιοχή κατακλύζεται από την δημιουργούμενη λεκάνη ανάντι του φράγματος του Υ.Η.Ε.

Με βάση τα παραπάνω σας καλούμε να εγκαταλείψετε την μέχρι τώρα πρακτική και αντί της αποσπασματικής θεώρησης και της γραφειοκρατικής διεκπεραίωσης, να ανταποκριθείτε στον ρόλο της υπηρεσίας και να εξασφαλίσετε στους πολίτες ΜΠΕ, με ουσιαστικό περιεχόμενο και όχι γενικολογίες, με τίτλους που συνεχώς αλλάζουν, πράγμα που επιβεβαιώνεται απόλυτα στο ανωτέρω έργο.. Θεωρούμε ότι πρόκειται για το ίδιο ουσιαστικά έργο, που επανέρχεται, παρελκυστικά, με μικρές παραλλαγές…».

Η κυβέρνηση, που καθυστέρησε υπερβολικά στο ζήτημα των ΑΠΕ και προκειμένου να καλύψει το στόχο του 20% μέχρι το 2020, στήνει βιαστικά, την καινούργια «φούσκα» των ΑΠΕ (ανεμογεννήτριες, ΥΗΕ, φωτοβολταϊκά) με τιμές ενέργειας πολλαπλάσιες των ευρωπαϊκών, πριμοδοτώντας-επιδοτώντας μεγάλα επιχειρηματικά συμφέροντα και απειλώντας μελλοντικά τη χώρα και με «ενεργειακή χρεωκοπία». Στα πλαίσια αυτά σχεδιάζονται πρόχειρα και βιαστικά όλα αυτά τα ΥΗΕ στην Ήπειρο, χωρίς να έχει ολοκληρωθεί η σχετική μελέτη της συνολικής θεώρησης των ποταμών της.

Με τις «πλάτες» των Κεντρικών Υπηρεσιών οι εταιρείες αισθάνονται ως «κράτος εν κράτει».

Έτσι πριν από τα Χριστούγεννα, στην Αβαρίτσα, χωρία καμιά άδεια, άρχισαν να ανοίγουν δρόμους, καταστρέφοντας παρόχθια βλάστηση, για την εκτέλεση ερευνητικών εργασιών (γεωτρήσεων κλπ.), τις οποίες αναγκάστηκαν να διακόψουν και για τις οποίες υπέβαλαν στη συνέχεια αίτηση για αδειοδότηση (!!!), μετά τις επίμονες παρεμβάσεις-καταγγελίες πολίτη της περιοχής, του φίλου καθηγητή Φυσικής Μίλτου Ζώη.

Ο Καλαμάς δέχεται έντονες πιέσεις από πολλές πλευρές, με κύρια αυτή από τα λύματα του Λεκανοπεδίου Ιωαννίνων. Θεωρούμε ότι οι επιπτώσεις του σχεδιαζόμενου ΥΗΕ για το περιβάλλον της περιοχής, για την τοπική οικονομία θα είναι ανεπανόρθωτες, όπως από την πρώτη στιγμή κάτοικοι και φορείς διέβλεψαν. Η εύφορη, όμορφη και ζεστή αυτή κοιλάδα, 223.000 μ2, κάτω από το φαράγγι του Καλαμά, στο βυζαντινό οικισμό της Οσδίνας και το μνημείο της γέφυρας της Μπολιάνας, με τις καλλιεργούμενες πεδινές εκτάσεις, με τα εκτεταμένους ελαιώνες και τα αιωνόβια δένδρα, με τις ειδυλλιακές εικόνες των ποτάμιων περιηγητών με τα καγιάκ και των παρόχθιων ψαράδων, με την εξαιρετική χλωρίδα και πανίδα, με τις κατοικίες και τις αγροικίες θα δεχτεί ένα θανάσιμο πλήγμα.

Οι Δήμοι Παραμυθιάς-Φιλιατών, η Περιφερειακή Ενότητα Θεσπρωτίας, οι Τοπικές Κοινότητες, οι Σύλλογοι, οι κινήσεις και οι πολίτες έχουν το λόγο. Ο «βομβαρδισμός» του ΥΠΕΚΑ με ψηφίσματα και διαμαρτυρίες, πριν προχωρήσει στη Β΄ Φάση της Μελέτης (Περιβαλλοντικοί Όροι), δεδομένου ότι τώρα, μετά την κατάργηση του Νομαρχιακού Συμβουλίου, δεν γνωρίζουμε πως θα γίνει και η διαδικασία δημοσιοποίησής της, μπορεί να βάλει φραγμό σε αυτά τα σχέδια της υποβάθμισης του περιβάλλοντος και της ζωής των κατοίκων.

Και επειδή θα υπάρξουν και κάποιοι καλοθελητές που θα γράψουν ότι «δεν θέλουμε την ανάπτυξη», τους ενημερώνουμε ότι, από την δωρεάν παραχώρηση στους ιδιώτες, του προϋπάρχοντος αρδευτικού Φράγματος Ραγίου, που δεν δημιουργεί βέβαια τέτοιου είδους περιβαλλοντικά προβλήματα, προέκυψαν δυο μόνον θέσεις εργασίας και αρκετά κέρδη για το ιδιωτικό κεφάλαιο.

Για να παραφράσουμε τον ποιητή : «Θεσπρωτία, ανάπτυξη ανάπηρη πάλι σου τάζουν».

Παύλος Αλεξίου, Πολ. Μηχ., Θ.Φώτσης, Χημ. Μηχ., Μιχ. Πασιάκος, Γραμ. ΤΟΕΒ Σαγιάδας

1 σχόλιο:

PAPAYANNIS είπε...

Κατ' αρχήν συγχαρητήρια για το εμπεριστατωμένο, επιστημονικό και κατατοπιστικό άρθρο σας.
Θα ήθελα να συμπληρώσω σχετικά με το θέμα όσον αφορά την γενική τοποθεσία κατασκευής, τη μυστικότητα των παραβάσεων στη φύση χωρίς άδεια από την εταιρεία, αλλά και τον τρόπο μεθόδευσης της κατασκευής χωρίς να ρωτήσουν την τοπική κοινωνία.
Συγκεκριμένα στην Προέγκριση της Προμελέτης της εταιρείας ΤΕΡΝΑ-ΔΕΗ δεν αναγράφεται η τοποθεσία όπου προβλέπεται να κατασκευαστεί το έργο Μικρός Υδροηλεκτρικός Σταθμός(ΜΥΗΣ), παρά μόνο ότι θα κατασκευαστεί στον Καλαμά στα όρια των Δήμων Φιλιατών και Σουλίου, όπου για πληροφόρηση του κοινού τα όρια αρχίζουν από Πολύδροσο μέχρι την Κορύτιανη.
Ήταν δύσκολο να αναφερθεί η τοποθεσία και η Τοπική Κοινότητα που ανήκει;
Τι φοβούνται και δεν το αναγράφουν στην Προμελέτη μήπως γίνει διάσημη η Πετροβίτσα; (Γιατί εκεί θα κατασκευαστεί το έργο, σύμφωνα με τις γεωτρήσεις που κάνανε και με μυστικότητα και χωρίς άδεια;). Στην αρχή νομίσαμε ότι ψάχνουν για πετρέλαιο, μια που το θέμα ήταν επίκαιρο στην Ήπειρο. Γιατί σκόπιμα δεν το αναφέρουν;
Μήπως για να καθησυχάσουν (αιφνιδιάσουν) το κοινό και εξεγερθούν;
Δεν έπρεπε να το γνωρίζουν οι Τοπικοί άρχοντες των Τοπικών Συμβουλίων; Ούτε οι 2 Δήμαρχοι;
Δεν προβλέπεται να πληρώσουν ενοίκια ή αποζημιώσεις για το έργο αυτό σε όποια πρώην Κοινότητα ή ιδιώτες ανήκουν;
Ήθελα να σημειώσω επίσης ότι αν γίνει το έργο πρέπει να προβλεφθεί και ως σημείο αναφοράς δείγματος καθαρότητας των νερών του Καλαμά σε μόνιμη βάση και σε καθημερινή (3 φορές την ημέρα μέτρηση και έλεγχο).
Κατά τα άλλα επικροτώ το άρθρο σας και επιφυλλάσσομαι για την τήρηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων.