"Και στο λήσταρχο ψωμί και στ' απόσπασμα χαμπέρι! "

Τρίτη, 17 Νοεμβρίου 2015

Σοκολακάτικα




Σοκολακάτικα, τα. Ονομασία χωριού του δημου Φιλιατών. Προέρχεται από το επίθετο των οικιστών: Σοκόλης + επθμ. -άτικα. Εδώ Σοκολακάκι (μικρός Σοκόλης) Σοκολακάτικα, αλλοιώς θα ήταν Σοκολάτικα. Παλαιοσλαβικό sokolъ "γεράκι". Η σημασία είναι πέτρα βράχος όπου κάθονται γεράκια[1]. Εδώ όμως το ανθρωπωνύμιο που έδωσε το τοπωνύμιο πρέπει να προέρχεται από την αλβανική όπου sokol,-i "ο πετρίτης, το γεράκι/ μεταφορικά το παλικάρι, ο άφοβος[2]. Έτσι αποκαλούσαν οι αλβανόφωνοι τους συντρόφους τους. Αντίθετα οι ελληνόφωνοι, χρησιμοποιούν τον τύπο σιοκόλι περιφρονητικά (παλιοσιοκόλι, σιοκόλι του κερατά), δείχνοντας την απέχθειά τους για τους αλβανοτσάμηδες[3]. Παλιότερα έγινε μια παρετυμολογική προσπάθεια να συνδεθεί το σιοκόλι με το σείω και κώλος, σειοκώλι.


[1] Συμεωνίδης, Λεξικό, τ. Β΄σ. 1291.
[2] Οικονόμου, Σλαβικά, σ. 114.
[3] Ο Οικονόμου, Σλαβικά, σ. 114, θεωρεί ότι η παρετυμολογία της λέξης συντέλεσε πιθανώς και στη σημασιολογική διαφοροποίηση των δάνειων λέξεων, αλλά η παρετυμολογία είναι λόγιας μορφής και δεν επιρρέασε τα λαϊκά στρώματα.

Δεν υπάρχουν σχόλια: