Νίκος Ζιώγας: ΕΝΘΥΜΙΟΝ

-Μιχάλη μου καλησπέρα! 

Αύριο θα έχει προβολή η ταινία στο Γιρομερι!  Θα είναι ωραία να έρθεις αν έχεις χρόνο και μπορείς

-Νίκο μου! Θάρθω με φίλους και γνωστούς!

Ας κρατήσουν οι χοροί

Καλή Χρονιά (Με Μελετζή κι όμορφες Γηρομεριάτισσες!)

Σπύρος Μελετζής

Μιά άγνωστη φωτογραφία του Σπύρου Μελετζή. Ήταν το αγαπημένο του θέμα οι Γηρομεριάτισσες με τις πανέμορφες φορεσιές τους. Τις φωτογράφιζε πριν και μετά τον πόλεμο. Αν γνωρίσει κανένας καμιά τσιούπρα, τότε θα μπορέσουμε να χρονολογήσουμε αυτή τη φωτογραφία που παρουσιάζεται εδώ για πρώτη φορά!

Οι τσιούπρες φοράνε τη νυφιάτικη "στολή" που ήταν φυσικά πανάκριβη, και δεν υπήρχε περίπτωση να τη φορέσουν για...δουλειά! Τα φουστάνια είναι μακριά, όπως ήταν στις αρχικές φορεσιές πριν ...μαζέψουν μετά τον πόλεμο.
 Η μεγαλύτερη γυναίκα που γιομίζει τη βαρέλα δείχνει τη χρόνια παντρεμένη.

Όσο περνούσε ο καιρός, τόσο κονταίνανε τα...φουστάνια!  :)

Ο Τάκη Πάντος είπε ότι γνώρισε τη μάνα του Αλέκου του Παπαδόπουλου (δεύτερη από δεξιά).

Από την Πλεσίβιτσα στο Γηρομέρι

Με αφορμή την μεταπτυχιακή εργασία ενός φοιτητή του ΕΜΠ, ασχολήθηκα ξανά με το μονοπάτι που οδηγούσε από την Πλεσίβιτσα στο Γηρομέρι. Το μονοπάτι ξεκινάει από τα ΒΑ του χωριού και προχωράει προς το παρεκκλήσι της Α. Παρασκευής στο σέλωμα...

(Ο χάρτης του μονοπατιού. Χάρτης Γ.Υ.Σ. 1948 1/50.000)

Πάνω από την Πλεσίβιτσα, ο ξύλινος σταυρός πάνω στο βράχο, φύλαγε το χωριό από κάθε κακό και κυρίως από την πανούκλα. (τώρα δεν το φυλάει καθόλου, γιατί ούτε η ...πανούκλα δεν περνάει από κει...)

Η παλιά βρύση της Ετιάς κοντά στο Σέλωμα.

Το παρεκκλήσι της Αγίας Παρασκευής πάνω στο σέλωμα. Ως εδώ μπορεί να φτάσει κανείς από χωματόδρομο που ανοίχτηκε για την κατασκευή δεξαμανής. Από δω και κάτω αρχίζει το φοβερό μονοπάτι της "Βούβας". Όσοι το ανέβαιναν, δεν μπορούσαν να...μιλήσουν από την προσπάθεια!

Η θέα από το σέλωμα προς το Γηρομέρι.

Η διαδρομή από το σέλωμα προς το ποτάμι 

(ο Καλπακιώτικος εδώ ονομάζεται Γηρομεριάτικος)

Το μονοπάτι περνάει δίπλα από τις σπηλιές στο ροδάνι του Οσίου Νείλου.

Τέλος, έφτανε στο παλιό πέτρινο γεφύρι (με ξύλινο κατάστρωμα) που εξυπηρετούσε και το μονοπάτι από τη Φανερωμένη προς το Γηρομέρι.

Το γεφύρι στον Γηρομεριάτικο.

Σχόλιο του Πήλιου Μαντά για το γιοφύρι (μόλις μου τόστειλε)...

Το Γηρομέρι από το ποτάμι.

ΠΡΟΣΟΧΗ!!!

Σήμερα το μονοπάτι είναι γεμάτο βάτα και πουρνάρια.

Θα προσπαθήσουμε να το καθαρίσουμε και μετά μπορεί να χρησιμοποιηθεί!

Γηρομέρι

Θύρα στο Γηρομέρι. Από το φακό του Σπύρου Μελετζή.

Γηρομέρι

Γηρομέρι, παλιά και τώρα...

Κλαρίνα στους τάφους -το έθιμο-

Έχουν γραφτεί πολλά για το "περίεργο" έθιμο

της Πασχαλιάς στο Γηρομέρι.

Ψάχνοντας όμως στο αρχείο της ΘΕΣΠΡΩΤΙΑΣ

του Γ. Βουγίδη, βρήκα το παρακάτω άρθρο.

Φαίνεται λοιπόν καθαρά, ότι τουλάχιστον στο Φιλιάτι

αλλά και σε πολλά άλλα μέρη, συνήθιζαν πριν τον πόλεμο

όχι μόνο να πηγαίνουν τα όργανα

αλλά να στήνουν ολόκληρα πανηγύρια στα Νεκροταφεία.

Πιστεύω ότι το έθιμο θέλει αρκετό ψάξιμο!

ΘΕΣΠΡΩΤΙΑ αρ. 72, 13-5-1932, σ.2.

Ο Γ. Βουγίδης, επιτίθεται εναντίον του εθίμου.

Ίσως να μην το έκανε, αν δεν είχε χάσει λίγο πριν

την κορούλα του την Αλίκη.

Ο δυστυχισμένος πατέρας, δεν άντεχε να γλεντάνε

δίπλα στον φρεσκοσκαμμένο τάφο της κόρης του...

Η φωτογραφία είναι του Σπύρου Μελετζή.

 Ολόκληρη ληστεία (μετά φόνου)

κι εγώ προχτές τόμαθα!!!

(Από το αρχείο της βιβλιοθήκης της Βουλής)

χερούλι

Το χερούλι της πόρτας.

η πόρτα

Η παλιά ξύλινη πόρτα του καθολικού
σώζεται σε άριστη κατάσταση
και αποτελείται από δυο μόνο μαδέρια.

Τα κελιά

Τα κελιά των μοναχών.

Η θέση της σπηλιάς, ακριβώς απέναντι
από τις σπηλιές του Ασκηταριού του Οσίου Νείλου
μας κάνει να υποθέσουμε ότι κι εδώ έβρισκαν
καταφύγιο οι αναχωρητές μοναχοί
πριν δημιουργήσουν τη μονή στο Φαρμακοβούνι...

Η γράβα είναι μια μακρόστενη χαμηλή τρύπα
μέσα στην οποία βρίσκουν καταφύγιο τα κατσίκια
από τη βροχή και τον καύσωνα...

Η γράβα του Γιάννη

Η πρόσβαση στη σπηλιά είναι λίγο δύσκολη
αλλά τα καταφέραμε...

Ροδάνι

Ο φίλος μας ο Γιώργος ο Κώτσης
είχε πληροφορίες ότι κάτω από το Γηρομέρι
βρίσκονταν μια μεγάλη σπηλιά
η γράβα του Γιάννη.

Λήξουρο

Ανεβήκαμε στο Λήξουρο
και θυμηθήκαμε τους στίχους του Γεώργου (Γεώργου το θελε)
Βουγίδη:

Λουλούδια (τα τραγούδια μου) σας φέρνω σε πανέρι
Τα μάζωξα πρωτομαγιά
σε κάθε ράχη και πλαγιά
στο Λήξουρο , στον Πλάτανο, σ΄όλο το ΓΗΡΟΜΕΡΙ.

Το Γηρομέρι κάτω στο βάθος.

Απέναντι το βουνό της Πλεσίβιτσας
με τον προφήτη Ηλία στην κορυφή.
Διακρίνεται ο λάκκος "βούβα"
Στα αριστερά του βρίσκεται χορταριασμένο και κλεισμένο
πια σήμερα, το μονοπάτι που οδηγούσε από το Γηρομέρι στην Πλεσίβιτσα.
Ήταν τόσο ανηφορικό που δεν μπορούσαν να το ανέβουν μιλώντας,
γι αυτό και η ονομασία "βούβα¨
(σύντομα θα έχετε πλήρη στοιχεία για το μονοπάτι αυτό...)