Στου Μακραλέξη...

Σ' αυτό το μοναστήρι που φωλιάζουν Σκιάποδες, Στερνοκέφαλοι και Κυνοκέφαλοι, ξαποσταίνουν οι νεράιδες του δάσους τα μεσημέρια...

Από τη Βατσουνιά στη Μονή Μακραλέξη

από το Google Earth

                                                           από παλιό χάρτη

Από τη Βατσουνιά στη Μονή Μακραλέξη.

Τα Αχούρια της Κοσοβίτσας, (που σήμερα βρίσκεται στην Αλβανία)

                                                   Η Κοσοβίτσα

αποτέλεσαν μετά τη χάραξη των συνόρων ξεχωριστό χωριό με την ονομασία Βατσουνιά. Σήμερα, από την εκκλησία του χωριού, ονομάζονται Αγία Μαρίνα.
Από τα Αχούρια λοιπόν, ξεκινούσε ένα μονοπάτι (που σε κάποια σημεία ήταν λιθόστρωτος δρόμος-καλντερίμι) που κατέληγε στην πλούσια μονή Μακραλέξη στις πλαγιές της Μουργκάνας.
Στην ουσία ήταν τμήμα του βασικού δρόμου που ένωνε τη Σωτήρα με τη Λίστα. Ο δρόμος αυτός συνέχιζε και μέσω του Λειά του Μπαμπουριού και του Τσαμαντά, κατέληγε (κυκλώνοντας το βουνό), ξανά στη Σωτήρα.

                             Από παλιό (και σπάνιο) χάρτη

Από τον δρόμο αυτό γίνονταν η τροφοδοσία των ανταρτών του Δημοκρατικού Στρατού από την μεριά της Αλβανίας την περίοδο 1947-48, όπως σημειώνεται και σε σχετικό χάρτη της Διεύθυνσης Ιστορίας Στρατού.

                                                      Η Μονή Μακραλέξη

                                                     παλιά φωτογραφία της Μονής

Το μονοπάτι σώζεται και σήμερα σε σχετικά καλή κατάσταση κι έχει γίνει μιά προσπάθεια καθαρισμού. Κοντά στη μονή γίνεται χωματόδρομος μιά κι έχουν περάσει από πάνω του την απαραίτητη μπουλντόζα.
Το μονοπάτι ακολουθάει την ισοϋψή ανάμεσα στο χωριό και την Μονή και δεν παρουσιάζει μεγάλες υψομετρικές διαφορές. Διασχίζει πολλούς λάκκους αλλά κανένας δεν είναι στα σημεία αυτά τόσο βαθύς ώστε να γεφυρωθεί.
Πάνω από το μονοπάτι ξεκινάει η ζώνη των ελάτων και η θέα προς την κοιλάδα είναι εντυπωσιακή.

                                                          το δάσος με τα έλατα

Όσο πλησιάζουμε προς τη μονή, πυκνώνουν τα ίχνη της ανθρώπινης παρουσίας, μέσα στο αδιαπέραστο σήμερα δάσος. Οι μοναχοί με τους ανθρώπους τους, είχαν μετατρέψει τις πλαγιές σε περιβόλια, φτιάχνοντας μεγάλους αναλημματικούς τοίχους και υποστατικά.

                                                        οι τοίχοι

                                                ερείπια υποστατικού

Το γεφύρι φάντασμα!

Υπάρχουν πληροφορίες για την ύπαρξη ενός γεφυριού δίπλα στο μοναστήρι, στη θέση "στα γεφύρια", το οποίο ήταν πολύ ψηλό αλλά πολύ στενό (άρα υδατογέφυρο). Το περνούσαν λένε με προσοχή και στηρίζονταν σε ένα σύρμα που είχαν απλώσει από τη μιά άκρη στην άλλη γιατί από κάτω ήταν γκρεμός με μυτερά βράχια.
Πάνω, λένε, στο γεφύρι, υπήρχαν τα κιούγκια (πήλινοι σωλήνες) με τα οποία κατέβαζαν οι τσομπάνηδες το γάλα, από τα μαντριά στη μονή!
Επίσης οι κάτοικοι μιλάνε και για τον ...απαραίτητο θησαυρό του γεφυριού (γι αυτό το ψάχνει ο κάθε πικραμένος!). Η αρχική σκέψη ήταν ότι οι μοναχοί έφτιαξαν μια σειρά γεφυριών μέσα στους λάκκους (γι αυτό και η ονομασία στα γεφύρια") ώστε να κουβαλάνε νερό από τις μεγάλες πηγές δίπλα στο μοναστήρι στα μποστάνια και τα περιβόλια τους.
Μετά από κοπιαστικό ψάξιμο όλων των λάκκων που ξεκινάνε από το μοναστήρι, μέχρι περίπου το μέσο της διαδρομής, γεφύρι ή τα ίχνη του δεν βρέθηκε! Άρα ή δεν υπήρξε ποτέ ή ο λάκκος που το φιλοξενούσε εξαφάνισε τελείως τα ίχνη του (λίγο δύσκολο, μιάς και σώζονται αρκετοί τοίχοι μέσα στους λάκκους).

                           Εδώ θα μπορούσε να ήταν το γεφύρι...

Το ψάξιμο αυτό μας αποκάλυψε πολλά υποστατικά τα οποία υπήρχαν δίπλα από το μοναστήρι.
Επίσης, ένας τουλάχιστον από αυτούς, είναι τόσο εντυπωσιακός, που αξίζει τον κόπο να τον ανεβοκατεβεί κάποιος (με την σιγουριά ενός ορειβατικού σκοινιού).

                                                             ανεβαίνοντας στους λάκκους

Εδώ τελειώνει η περιγραφή της διαδρομής Αγία Μαρίνα- Μονή Μακραλέξη. Η έρευνα για το πετρογέφυρο-φάντασμα θα συνεχιστεί, αυτή τη φορά στους λάκκους προς την Κάτω Λάβδανη...

     Η Μονή Μακραλέξη και η κοιλάδα του Κουσοβίτικου.

Βέβαια καλό θα ήταν να ολοκληρωθεί ολόκληρη η διαδρομή που κυκλώνει το θεόρατο βουνό. Για την ώρα στο πρόγραμμα μπαίνει η διαδρομή Κουρεμάδι-Μακραλέξη.

Οι τα Χερουβείμ μυστικώς εικονίζοντες

Οι τα Χερουβείμ μυστικώς εικονίζοντες٭

Στο έρημο μοναστήρι του Μακραλέξη, απάνω στις πλαγιές της Μουργκάνας, τα βράδια του χειμώνα ακούγονται τραγούδια. Μπορεί να είναι η σάπια πόρτα που χτυπιέται μοναχή της σαν τη ζουρλή, μπορεί κι ο αγέρας που περνάει από τις στενές μασγκάλες.

Αλλά αυτοί που ξέρουν, οι φευγάτοι κι οι αλαφροΐσκιωτοι, λένε ότι στον τόπο της Μεγάλης Σφαγής, μαζεύτηκαν οι πεθαμένοι και γλεντάνε τα βράδυα.

Οι αντάρτες κι οι λοκατζήδες στην ίδια τάβλα!

Φιλιώσανε οι ψυχές τους με τα χρόνια. Σκοτώθηκαν μεταξύ τους, ναι, αλλά τώρα απόμειναν σε τούτο το παλιό μοναστήρι μέσα στο απέραντο δάσος.

Δεν περνάνε εύκολα οι νύχτες της αιωνιότητας!

Οι άγιοι, βλοσυροί, δεν τους κάνουνε παρέα. Μόνο ο Διονύσιος, ο κτήτορας, σήκωσε τη μεγάλη πλάκα που τον σκέπαζε, κι ένα βράδυ τους οδήγησε στο μυστικό κελάρι.

Παλιό κρασί και φρέσκο τσίπουρο!

Οι αντάρτες πεινασμένοι από χρόνια, χάλεψαν σταφίδα και σοκολάτες απ’ τους λοκατζήδες. Ο Διονύσιος έχωσε το σκελετωμένο του χέρι μέσα στα ράσα, κι έβγαλε έναν χιλιοχρονίτικο σουγιά. Έκοψε μια φτενή φέτα μανούρι για τον καθένα.

Με τo πρώτο ποτήρι, τα στόματα λύθηκαν (στην κυριολεξία, αφού ένας λοκατζής μάζεψε το τσιαγούλι του απ’ τις πλάκες).

Άρχισαν το τραγούδι!

«Τόμαθες μωρ’ δόλιο μάνα,

Μωρ’ τι γίνγκε στη Μουργκάνα

Μωρ’ γυαλένια κρουσταλένια!»

Στην αρχή το κίνησαν όλοι μαζί, αλλά κατόπι ο καθένας έλεγε το δικό του:

-Πολεμούσαν οι αντάρτες με τους παλιομπουραντάδες!

-Πολεμούσαν οι φαντάροι με τους Σλάβους συμμορίτες!

Οι αντάρτες βροντοφώναξαν τσουγκρίζοντας τα ποτήρια:

Ο ήλιος βασιλεύει κι η μέρα σώνεται

Κι η κόκκινη σημαία όλο κι απλώνεται.

Ο ήλιος βασιλεύει μέσα στα ρέματα

Κι ο Μάρκος κατεβαίνει με τα στρατέματα!

Δυο τρεις Γαλάνηδες που σύρθηκαν κι αυτοί απ’ τα βουνά της Πόβλας ξεθάρεψαν:

Δεν κλαίτε μαύρα δέντρα και σεις μαύρα κλαριά

Δεν κλαίτε της Μουργκάνας τα πέντε τα χωριά.

Του Λια και το Μπαμπούρι, τον δόλιο Τσαμαντά,

Την Πόβλα, τα’ Ασπροκκλήσι, τα πιο καλά χωριά,

Που μπήκαν οι αντάρτες μια όμορφη βραδιά.

Πήραν γυναίκες σκλάβες, γερόντους και παιδιά.

Τους πήραν και τους πήγαν μες στην Αρβανιτιά.

Οι αντάρτες απάντησαν:

Απάνω στα ψηλά βουνά

θα σιάσουμε ένα αλώνι

να βάλουμε το βασιλιά

σαμάρια να μπαλώνει!

Αγριοκοιτάχτηκαν με τα άδεια τους μάτια. Σκώθηκαν για να πιαστούνε στα χέρια, αλλά τα  σκελετωμένα ποδάρια τους κουνήθηκαν στον αέρα σαν του καραγκιόζη.

Έκατσαν πάλι στα στασίδια ανήμποροι να ξανακάνουν κακό.

Τα χερουβίμια πάνω τους χαμογέλασαν! Ξέραν αυτά.

Ο Διονύσιος, καθαρόαιμος Μουργκανιώτης από το Λόγγο, έβαλε ακόμα μια σειρά στα ποτήρια κι άρχισε το δικό του τραγούδι πούταν το τελευταίο της βραδυάς:

Καλώς ανταμωθήκαμαν εμείς οι ντερτιλήδες

Να κλάψουμε τα ντέρτια μας και τα παράπονά μας

Τούτον το χρόνο τον καλόν τον άλλον ποιος το ξέρει

Δε ζιούμε, μον πεθάναμε και σ’ άλλον κόσμο πάμε…

------------------

٭Από τη λειτουργία του Ιωάννη του Χρυσόστομου. Τα τραγούδια είναι παρμένα από τον Σωτήρη Δημητρίου, τον Κώστα Τσαντίνη κι από γλέντια στη Μουργκάνα.

Του Μακραλέξη

ΤΟΥ ΜΑΚΡΑΛΕΞΗ

Η βροχή γαλήνεψε την αγριάδα του βουνού.

Τα διψασμένα φύλλα που έψαχναν απεγνωσμένα μιαν ανάσα νερού, όρθωσαν τις αιχμές τους χορτασμένα.

Άνοιξα την πόρτα να γλύψουν κι οι άγιοι μια στάλα δροσιάς.

Φεύγοντας, άκουγα χιλιοχρονίτικες γλώσσες να μπαινοβγαίνουνε λαίμαργα σε φαφούτικα στόματα. Ήταν κάτι σαν θυσία, σαν χοές στο απομεσήμερο.

Ακόμα και τ’ αρχαία κόκκαλα τρίξανε στο οστεοφυλάκιο.

Ο παντοκράτορας τριγυρισμένος απ’ τα δικά του αιώνια σύννεφα με κοίταξε βλοσυρά.

Σκέφτηκα το βλέμμα του πάνω στο σταυρό.

Έκλεισα την πόρτα και βγήκα.

Σε λίγο, μας κατάπιαν οι πλαγιές της Μουργκάνας…

                                                                    13-8-2017

Αίνοι

«…Η σκοτεινιά έχει καλύψει ολόκληρη την πεδιάδα. Το βάδισμα της νύχτας πάνω στα κουφάρια των βουνών, κι αυτό το εγκαταλειμμένο μοναστήρι, όπου μέσα στην εκκλησία, το μοναδικό καντήλι φέγγει ένα λαό φαντασμάτων, προδίνουν μια κάποια αγωνία…»  Jacques Lacarriere Το ελληνικό καλοκαίρι σ.23

Τα σύνορα της Μονής Μακραλέξη

Το ταπί πρέπει να συντάχθηκε μετά το (ξανα)χτίσημο του μοναστηριού από τον ηγούμενο Διονύσιο από το διπλανό χωριό Λόγγος. Ο ιεροεπιστάτης της Μονής Παπα Σταύρος από τη Λίστα, (1851-1923) το αντέγραψε πάνω από την θύρα του Διακονικού το 1918[1]. Ίσως κάποιος άλλος αργότερα τόνισε τα γράμματα με στυλό και πρόσθεσε κάποιους τόνους και πνεύματα. Στον κατάλογο των χωριών στο τέλος επειδή ήταν μισοσβησμένος δεν επενέβη.

1068Ι

δου αποδιξεις και τιμεσουκιον[2] του Μοναστιργιου Μακριαλέξη αφού εκτισθηκε η Παναγία[3] και ήλθε ο/ Δυονησιος εκ Χωρίον Λογγου[4] Και επείρε με ταπή από τα χοργιά λαβδανη[5] και λούκοβω[6] και στρατινιστα[7] τηβεριστα[8] και Μαρσιανιστες[9] εμαζοθικαν όλοι ανταμα και εκαναμαν τω ταπη τα χοργια και Καστανιανη[10] όλα τα χοργια/ Και εβαλαμαν συνορατα της Μονης Αρχή τζεροβετσης[11] και Χαραμιστα και κάτω εις τω λάκω εις του Μανδυλα/ και κατω εις το τσουμαρη τω ψυλώ[12] και πεφτη εις τω Ποταμη[13]Και απεράγη περα τον Καμπω[14] όπως πιάνη τω γυνή/ έως το λακω Παλιουργιας και κανη απανω εις λακοπουλα και βγενη εις τον τούσκω του μάνου[15] και τη ράχη τω δρομω. /Και εις τα δυο τα δένδρα και τω δρομω απάνω εις την Παλιουργια όπου είναι τω λιθάρη τω Πινακοτώ[16] και/ απεράγη πέρα εις την Αγριδα εις τω Χοργιω εις τον Ασπρολισβα Και απεράγη περα εις του Πα..η και/ απεραγη πέρα την ραχη του Σιοπανη και πέφτη εις τω λάκω της Βελανδιας και Πανη εις τω Ποτάμη και Πηγενη/ και Σκαπεταγη στο τσουμπαρη εις τω Σελομα εις τω λισβα και κανη απάνω τω λάκω του λεκα και βγένη/ εις την Κρεμαση εις τω δρόμω κι εις τον Ελατω[17] οπου είναι τω Περόνη Βαλιμένη και απάνω εις τη ραχη/ την Κορφη και τσεδω είναι του Μοναστιργιου τω εδωσαμαν εμείς τα χοργιά τω ταπή του Δυονισίου να μην/ εχει κανενας δικαιωμα να μην τον Πυραξει ζαβη ταβη και τελιακας και οποιος να τον Πειράξη/ να ειμεθα όλα τα χοργια απανω εις τα ταυτα.

Χωρίον λαβδανη

Νικολαος Δημητρης

…….

…….

Μαρτυρουμεν

Τα ανο

υπογραμενα

Χωριον Στρατινιστα

Θεωδορος Ιερομοναχ

Γεωργιος Δημητρίου

Μαρτυρούμεν

Τα ανωθεν

Ιωαννης Προυστως

Βεβεονω

 Χωριον Καστανιανη

Δυομηριος Κυριανας

Νικολαος …..

Μαρτυπουμε

Τα ανωθεν

Με…..

Βεβεονω

Χωριον Τηβεριστα

Χριστοδουλος Νίκας

Ιωάνης Μαρτυρω

μεν τα ανωθεν

…….

Χωριον λουκοβω

Ιωαννης Σ.όλης

…ακος Δημητριου

Δημητριος …

Βεβεονω τα

ανωθεν

 Χωριον Μαρσιανιστες

Ευστρατιος …..

Λαμπρος Ιωαννου

……….

Ανωθεν….

……..

Ο Ιεροεππιστατης της Ιερας Μονης Παπα Σταυρος επερετισας ετη (50) αγωνιστης[18] από έτους 1868

---

[1] Ο Τάτσης, Μακραλέξη, σ. 36, γράφει ότι ο Παπασταύρος (Τσιούλος) έγραψε το κείμενο το 1868. Όμως ο ιερέας γράφει ότι υπηρέτησε τη μονή αγωνισθείς από το 1868 (είχε χειροτονηθεί ιερέας ένα χρόνο πριν) για 50 έτη, άρα την επιγραφή την έγραψε το 1918. Σύμφωνα με τον εγγονό του Χρήστο Παπασταύρο, έμεινε στη μονή μέχρι το 1920. (Τάτσης, Μακραλέξη, σ. 17). Ο γιός του Βασίλειος αναφέρει σε έγγραφό του ότι ο παπα Σταύρος υπηρέτησε στη μονή 55 έτη (Τσάτσης, Μακραλέξη σ. 35) Ο Δημήτρης Σιαφίκος, Μουργκάνα, σ. 166 τον…πεθαίνει το 1918. Ας πιστέψουμε το γιό του Βασίλη.

[2] Τιμεσούκι, έγγραφη απόδειξη «. .. Λοιπόν στοχασθήτε ότι έχετε δώσει τιμεσούκι από τα χέρια σας, το οποίον στέκει εις εμέ. Και ή δώσατέ μου τα γρόσια, ή δώσατέ μου το πράγμα ...» Από γράμμα του Οδυσσέα Αντρούτσου.

[3] Σύμφωνα με την κτητορική επιγραφή πάνω από την πόρτα του κυρίως ναού, η μονή «ΑΝΗΓΕΡΘΗ ΚΑΙ ΑΝΗΣΤΟΡΙΘΗ» από τους ιερομόναχους Λεόντιο και Δημήτριο το έτος ‘ζΡζ 7107-5508=1599 και τότε έγινε και η αγιογράφηση.

[4] Ο Λόγγος είναι χωριό της Μουργκάνας, δίπλα στην Κοσοβίτσα, στην Αλβανία.

[5] Η Λάβδανη είναι κοντινό χωριό, στα όρια του οποίου βρίσκεται σήμερα η Μονή.

[6] Η Λουκόβα είναι παραθαλάσσια κωμόπολη στη Νοτιο-Δυτική Αλβανία, στο νομό του Αυλώνα και στην επαρχία των Αγίων Σαράντα. Είναι σχετικά μακριά από τη Μονή. Ίσως κάποιος από τους δωρητές να ήταν από κει ή το πιο πιθανό το Λούκοβο να ήταν ένα από τα κατεστραμμένα χωριά της περιοχής.

[7] Η Στρατίνιστα είναι κοντινό χωριό στο νομό Ιωαννίνων.

[8] Ο Σ. Μουσελίμης αναφέρει κατεστραμμένο χωριό Τεβερίστα. Άρχοντάς της ήταν ο Χριστόδουλος, ο οποίος το 1565 με τη συγκατάθεση των γύρω χωριών πήρε τους τίτλους ιδιοκτησίας της μονής. Ο Μουσελίμης δεν αναφέρει την πηγή της πληροφορίας αυτής. Στη Νότια εξωτερική πλευρά του καθολικού υπάρχει δυσανάγνωστη κεραμική επιγραφή, την οποία ο Μουσελίμης διάβασε ως «ΕΚΧΟΛΟΚ ΕΤΟΣ ζ η Γ ΗΓΟΥΜΕΝΟΣ ΔΑΝΙΗΛ. Δηλαδή εκ χωρίου Λιόκου, έτος 7093=1585 ηγούμενος Δανιήλ. (Μουσελίμης, Αρχαιότητες, σ. 235) Ο Καμαρούλιας διορθώνει σε ΕΚ ΧΟΡ(Ι)Ο(Υ) ΛΟ(Γ)Κ(ΟΥ) ΕΤΟΣ ,ζ  Γ΄ ΗΓ(ΟΥ)Μ(Ε)Ν(Ο)C Δ(Ι)ΟΝ(ΥΣ)ΙΟC. (Καμαρούλιας, Μοναστήρια, Α΄σ. 244-5) Η ανάγνωση αυτή, συμφωνεί με την επιγραφή του Παπα Σταύρου, ο οποίος αναφέρει τον Διονύσιο από το χωριό Λόγγο.

Ο Καμαρούλιας με τη σειρά του, διάβασε αποσπασματικά ή λάθος την επιγραφή του Παπα Σταύρου (δεν διάβασε τη λέξη τιμεσούκιον, αφού, το χωριό Τιβερίστα ενώ διάβασε Φρατίνιστα τη Στρατίνιστα).

[9] ;

[10] Καστάνιανη. Διπλανό χωριό. Οι κάτοικοί της σύμφωνα με τον Μουσελίμη, πούλησαν αρκετές από τις ιδιοκτησίες της Μονής.

[11] Το ύψωμα Τσεροβέτσι στη Μουργκάνα. Ακριβώς πάνω από τη Μονή είναι το ύψωμα Σκητάρι ή Σκηταριό (Ασκηταριό) στο οποίο προφανώς ασκήτευαν μοναχοί της Μονής.

[12] Τσουμπάρι το ψηλό, ψηλός χαρακτηριστικός βράχος ή ύψωμα.

[13] Το ποτάμι είναι ο Κοσοβίτικος ο οποίος μετά τη μάνα του νερού ή Κεφαλόβρυσο ονομάζεται Λαγγάβιτσα και πέφτει στον Καλαμά.

[14] Δίπλα στον Κοσοβίτικο είναι ένας μικρός κάμπος. Φαίνεται ότι τα όρια της Μονής περνούσαν το ποτάμι και περιελάμβαναν τον κάμπο αυτό. Ο Χρ. Παπασταύρου αναφέρει ότι το μοναστήρι «είχεν αγρούς στην Κάτω Λάβδανην» Τάσης, Μακραλέξη, σ. 35.

[15] Ντούσκος του Μάνου (ντούσκος –βελανιδιά του Μάνου).

[16] Χαρακτηριστικός βράχος στενός και μακρύς όπως η πινακωτή.

[17] Υπάρχουν πέντε μικροτοπωνύμια που έχουν σχέση με δέντρα: ο λάκκος της Παλιουργιάς, ο ντούσκος του Μάνου, τα δυό τα δέντρα, ο λάκκος της βελανιδιάς κι ο Έλατος. Ή τα δέντρα αυτά ήταν πολύ χαρακτηριστικά ως αιωνόβια και ξεχώριζαν από τα άλλα, ή ήταν τα…μοναδικά στην περιοχή. Τα σημερινά δάση δεν πρέπει να μας μπερδεύουν.

[18] αγωνισθείς

ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ

Ξανά στου Μακραλέξη!

                                          (φωτογραφία, Ελένη Πασιάκου)

Ανεβήκαμαν ως το μοναστήρι με μιά ανάσα.

Η ζέστα έσκαγε τον τζίτζικα, κι ο Ανίβας φτιαγμένος μόνο για τα μέρη της Σιβηρίας! Βουτήξαμαν τα ποδάρια (και το κεφάλι) στα κρύγια νερά του Κεφαλόβρυσου, και πήραμαν φόρα.
 Μονή Μακραλέξη. Ξαφνικά άρχισαν τα μπουμπουναριά. Όξω έβρεχε!

Ο Σκιάποδας σκώθηκε γλήγορα- γλήγορα στο μοναδικό του ποδάρι και μας κέρασε παγωμένο τσίπουρο, βλοημένο απ' την αγια τράπεζα. Βήκαμαν όλοι μαζί στη βροχή και τόπιαμαν στο παλιό πλακόστρωτο.

 Ο Στερνοκέφαλος έφερε ένα δίσκο με μπύρες, αλλά σμποδίστηκε στο κεφαλόσκαλο γιατί δεν ήγλεπε. Οι μπύρες χύθηκαν και τότες όρμησε ο σκυλοκέφαλος κι έγλυψε το παγωμένο πιοτό απ' τσι πλάκες!

Φύγαμαν για την κορφή να προλάβουμε το κάτσιμο του ηλιού στο 1806.

 Μου φάνηκε ότι μας χαιρέτησε ένας αντάρτης άγιος, αλλά μπορεί και να λάθεψα...

Μουργκάνα

Στην πίσω πλευρά της Μουργκάνας, 

ο δρόμος που ανεβαίνει προς το μοναστήρι

του Μακραλέξη.

Μονή Μακραλέξη

Ας προσθέσουμε εδώ μια παλιά φωτογραφία

που μου έδωσε πριν από καιρό

ο σπουδαίος ερευνητής της ιστορίας της Ηπείρου

Ευάγγελος Θ. Πριώνης

από την Καστάνιανη.
Από αριστερά ο Μάνθος Παπασταύρου ο ιερέας κι ο αδερφός του πρώτου Βασίλης Παπασταύρου (φρόντιζαν το μοναστήρι)

Μονή Μακραλέξη

Η μονή Μακραλέξη

βρίσκεται στη Μουργκάνα στη βορειοανατολική πλευρά της

ανάμεσα στα χωριά Αγία Μαρίνα

(τα Αχούρια ή τα Καλύβια της Κοσοβίτσας

που τα σύνορα την έριξαν στην Αλβανία)

και το Κουρεμάδι.

Ο πρεσβύτερος Διονύσιος Τάτσης

συγκέντρωσε αρκετά στοιχεία για το μοναστήρι

σ΄ένα μικρό βιβλίο που κυκλοφόρησε το 2009.

Παντοκράτορας

Ο Παντοκράτορας περιστοιχισμένος από αγγέλους Χερουβείμ, Σεραφείμ
τους ευαγγελιστές αλλά και τον...ζωδιακό κύκλο!

Το 1599 έγινε η αγιογράφηση του καθολικού της μονής.
Μέσα στο εικονογραφικό πρόγραμμα ξεχωρίζουν
ένας Σκιάπους ένας Στερνοκέφαλος κι ένας Κυνοκέφαλος.
Ακολουθεί ένας περίεργος Κένταυρος με λιονταρίσιο σώμα.

κτητορική επιγραφή

ΕΤΟC 7093
ΕΚ ΧΩΡ[Ι]Ο[Υ] ΛΟ[Γ]Κ[ΟΥ]
ΗΓ[ΟΥ]Μ[Ε]Ν[Ο]C Δ[Ι]ΟΝ[ΥC]ΙΟC

Μονή Μακραλέξη

Στην ανατολική πλευρά της Μουργκάνας (στην "πίσω"
πλευρά για μας τους Θεσπρωτούς) σε υψόμετρο 1100 μέτρων
βρίσκεται η μονή Μακραλέξη.
Η μονή ιδρύθηκε τον ενδέκατο αιώνα αλλά μετά την
καταστροφή της ξαναχτίστηκε
(σύμφωνα με την κεραμική επιγραφή στη νότια πλευρά
του καθολικού 7093-5508=1585 μ.Χ.)