Βασίλης Νιτσιάκος

Έγραψα στο Βασίλη Νιτσιάκο, ο οποίος μου απέστειλε ένα παλαιότερο κείμενό του για το ζήτημα:

Ρωτάνε διαρκώς φίλες και φίλοι λέγοντας πως δεν έχουν ξεκαθαρίσει τι τελικά συμβαίνει με το «Βλάχικο ζήτημα». Παρότι νομίζω ότι δεν υπάρχει λόγος να επανέρχομαι και ότι είναι και κουραστικό για όλους μας και κυρίως για μένα, ας τους κάνω την χάρη να πω δυο κουβέντες ακόμα:

Το «ζήτημα» επανήλθε σχετικά πρόσφατα με αφορμή το θέμα του εγγραφισμού της γλώσσας. Συγκεκριμένος φορέας από την θέση «δεν υφίσταται Βλάχικη γλώσσα», μετατοπίστηκε στο «είναι προφορική και δεν πρέπει να την γράφουμε» και στην συνέχεια «να την γράφουμε αλλά μόνο στα Ελληνικά»... Το επιχείρημα είναι γνωστό: Εάν την γράφουμε με λατινικούς χαρακτήρες δημιουργούμε εθνικό θέμα, διότι την παρουσιάζουμε σαν μειονοτική γλώσσα και αυτό μπορεί να εκληφθεί ως άμεση ή έμμεση αναγνώριση των Βλάχων ως μειονότητας. Μάλιστα αυτό συνδέεται με την γνωστή ως «Ρουμάνικη προπαγάνδα», διότι οι εκπρόσωποί της στο παρελθόν ακολούθησαν αυτή την πρακτική και άρα όσοι το επιχειρούν ξανά σήμερα είναι συνεχιστές αυτής της προπαγάνδας, είναι δηλαδή «ρουμανίζοντες», τουτέστιν αρνητές της ελληνικής τους ταυτότητας....

Κατ' αρχάς, λίγα λόγια για την ιστορία του πράγματος:

Βαφτίσαμε «Ρουμάνικη προπαγάνδα» μια ωμή και επίσημη επέμβαση της συγκεκριμένης χώρας στα εσωτερικά της Ελλάδας με βάση διεθνείς συνθήκες και βεβαίως την συναίνεση της ελληνικής κυβέρνησης. Το 1913, με την λήξη των Βαλκανικών πολέμων, υπογράφηκε η Συνθήκη του Βουκουρεστίου, με βάση την οποία διαμοιράστηκαν τα εδάφη στους συμμάχους. Η Ρουμανία είχε ήδη επιτύχει να αναλάβει ρόλο προστάτη των Βλάχων ήδη από το 1905, που αυτοί αναγνωρίστηκαν σαν ξεχωριστό μιλλέτ από τον Σουλτάνο. Έτσι συμφωνήθηκε μεταξύ των δύο πρωθυπουργών, Ελ. Βενιζέλου και Τ. Μαγιορέσκο: «Η Ελλάς συγκατατίθεται να παράσχη αυτονομίαν εις τας των Κουτσοβλάχων σχολάς και εκκλησίας τας ευρισκομένας εν ταις μελούσαις ελληνικαίς κτήσεσι και να επιτρέψη την σύστασιν επισκοπής διά τους Κουτσοβλάχους τούτους, της Ρουμανικής Κυβερνήσεως δυναμένης να επιχορηγή, υπό την επίβλεψιν της Ελληνικής Κυβερνήσεως, τα ειρημένα ενεστώτα και μέλλοντα θρησκευτικά και εκπαιδευτικά καθιδρύματα.»

Επτά χρόνια αργότερα, το 1920, στη συνθήκη των Σεβρών, επαναλαμβάνεται η προηγούμενη συμφωνία για την Ελλάδα:

«Η Ελλάς συμφωνεί να παραχωρήση, υπό τον έλεγχο του ελληνικού κράτους, εις τας βλαχικάς κοινότητας της Πίνδου τοπικήν αυτονομίαν ως προς τα θρησκευτικά ή σχολικά ζητήματα.»

Εν τέλει, και σε πρακτικό επίπεδο, η Ελλάδα συμφώνησε να υπάρχουν ρουμάνικα σχολεία, ρουμανική εκκλησία και ρουμανικές κοινότητες, με αποτέλεσμα ένα κομμάτι του Βλάχικου πληθυσμού για διάφορους λόγους να αυτοπροσδιορίζονται σαν Ρουμάνοι και ουσιαστικά να αναπτυχθεί Ρουμάνικη και όχι Βλάχικη μειονότητα. Σημειωτέον ότι η συντριπτική πλειονότητα των Βλάχων αυτοπροσδιορίζονταν ως Έλληνες, είχαν ελληνικό εθνικό φρόνημα.

Πάντως, έτσι κι αλλιώς, αυτή η επέμβαση της Ρουμανίας με την στήριξη εξαρχής της Πύλης προκάλεσε διχασμό στις κοινότητες, διχασμό που κάποιες τον πλήρωσαν πολύ ακριβά...τόσο ακριβά που απόηχοι αυτών των τραγικών γεγονότων επηρεάζουν την κοινότητα των Βλάχων ακόμα και σήμερα.

Το έχουμε ξαναπεί ότι η Ελλάδα δεν έχει κανένα πρόβλημα, διότι οι Βλάχοι δεν αποτελούν απλά αναπόσπαστο αλλά συστατικό στοιχείο του ελληνικού έθνους. Παρόλα αυτά, συνεχίζεται μια ρητορική συνωμοσίας, ότι δηλαδή υπάρχει και σήμερα κίνδυνος να προκύψει μειονοτικό θέμα, τη στιγμή που οι ίδιοι άνθρωποι που την καλλιεργούν διακηρύσσουν κάθε λίγο και λιγάκι την ελληνικότητα των Βλάχων και μάλιστα με όρους βιολογικής καταγωγής. Πρόκειται τουλάχιστον για οξύμωρο σχήμα, κάτι που μπορεί να ερμηνευτεί μόνο με όρους ψυχολογίας.

Πέρυσι τον Νοέμβριο το Τμήμα Φιλολογίας με τον καθ' ύλην αρμόδιο Τομέα Γλωσσολογίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων οργάνωσε σε συνεργασία με την Επιστημονική Εταιρεία Μελέτης του Πολιτισμού των Βλάχων ημερίδα σχετική με το ζήτημα του εγγραφισμού των παραδοσιακών προφορικών γλωσσών με παράδειγμα την Βλαχική. Στην ημερίδα εκλήθησαν και μίλησαν όλοι οι ειδικοί επιστήμονες απο την Ελλαδα και την Κύπρο. Σκοπός δεν ήταν να ληφθεί κάποια απόφαση σχετικά με το θέμα αλλά η ανταλλαγή απόψεων και ο διάλογος. Αυτό και έγινε. Άλλωστε ο ρόλος της επιστήμης δεν είναι κανονιστικός αλλά περιγραφικός και ερμηνευτικός.

Ενώ όλα αυτά είναι αυτονόητα αλλά και δημοσιοποιήθηκαν δεόντως, ο συγκεκριμένος φορέας αντί να έρθει να εκφράσει την άποψή του (έλαβε πρόσκληση), προέβη σε μια δημόσια καταγγελία, ωσάν να επρόκειτο για κάποια πράξη εθνικά επικίνδυνη με μια φρασεολογία που παρέπεμπε σε άλλες εποχές και σε λογικές και πρακτικές ανοίκειες στην ακαδημαϊκή κοινότητα. Δεν αρκέστηκε όμως στην καταγγελία αυτή αλλά θεώρησε καλό να ενημερώσει τους πολιτειακούς παράγοντες και ιδιαιτέρως περί της επικινδυνότητας του εγχειρήματος να συζητήσουμε για το θέμα.

Η Εταιρεία μας χαίρεται για τις μετατοπίσεις και αναμένει, αν όχι συνεργασία, τουλάχιστον σεβασμό της επιστήμης και των επιστημόνων. Η Εταιρεία δεν έγινε για να υποκαταστήσει ή να ανταγωνιστεί τους Συλλόγους. Ο ρόλος της είναι διακριτός και είναι ακραιφνώς επιστημονικός.

Ας αφήσουμε λοιπόν στην άκρη τις πρακτικές που δεν βοηθάνε και ας αφήσουμε επίσης τους επιστήμονες να κάνουν την δουλειά τους. Κανείς δεν είναι «απόλυτος εκφραστής»(sic) της Ιστορίας και της Λαογραφίας, πόσο μάλλον πολιτιστικοί σύλλογοι. Ούτε ένας Σύλλογος επιστημόνων δε θα έλεγε ποτέ κάτι τέτοιο. Με όλον τον σεβασμό μην χάσουμε εντελώς το μέτρο.....ας σταματήσει αυτή η ιστορία για το καλό όλων. Η χώρα αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα και δεν έχουμε περιθώρια για τέτοιου είδους κυνήγια μαγισσών.

Ο χρόνος θα δικαιώσει την επιστήμη δίχως άλλο. Ωστόσο, οι επιστήμονες δεν περιμένουν δικαίωση. Πράττουν αυτό που τους υπαγορεύει η επιστημονική ηθική και δεοντολογία αλλά και η ίδια η συνείδησή τους.

Η απάντηση του Νιτσιάκου στον Μπέζα

 Αξιότιμε κύριε πολιτευτή,

εάν εσείς δεν νοιάζεστε για τη γλώσσα των προγόνων σας, υπάρχουν χιλιάδες Βλάχοι που την πονάνε, τη θεωρούν ιερή παρακαταθήκη και είναι περήφανοι και για την καταγωγή τους και που μιλάνε τη γλώσσα των προγόνων τους.

Κύριε πολιτευτή, θαυμάζω τον τρόπο σας εσείς ένας άσχετος με το αντικείμενο να κρίνετε ειδικούς επιστήμονες περί την Ιστορία, τη Λαογραφία και τη Γλωσσολογία και δη καθηγητές Πανεπιστημίου για την άγνοιά τους και να εμφανίζεστε εσείς και οι συνοδοιπόροι σας σαν οι επαΐοντες και κάτοχοι της επιστημονικής αληθειας και κατ’ επέκτασιν ιδιοκτήτες του πατριωτισμού….

Κύριε πολιτευτή, από πού αντλείτε το δικαίωμα εσείς να κρίνετε τον πατριωτισμό των άλλων και να εμφανίζεστε σαν θεματοφύλακας της ελληνικότητάς των; Ποιος σας είπε ότι οι Βλάχοι δεν είναι Έλληνες; Δεν καταλαβαίνετε ότι τους προσβάλλετε, μας προσβάλλετε, ότι εμμέσως πλην σαφώς θέτετε υπό αμφισβήτηση την ελληνικότητά μας;

Κύριε πολιτευτή, να πείτε σε αυτούς που σας δασκαλεύουν ότι κάνουν μεγάλο και εθνικά επικίνδυνο λάθος να επαναλαμβάνουν τα περί ιδιωμάτων και διαλέκτων, διότι και ένας πρωτοετής φοιτητής Γλωσσολογίας γνωρίζει ότι η Βλαχική είναι αυτόνομη γλώσσα με δικές της διαλέκτους και ιδιώματα και βεβαίως μπορεί να εγγραφιστεί, όπως όλες οι γλώσσες, εκτός κι αν δεν είναι γλώσσα αλλά “λαλιά”! Ωστόσο, και οι λαλιές και τα κελαηδήματα των πουλιών καταγράφονται.

Κύριε πολιτευτή, εγώ και οι συναδελφοί μου σας παρακαλούμε να μας επιτρέψετε να κάνουμε τη δουλειά μας, δηλαδή να υπηρετήσουμε την επιστήμη.

Με τιμή,
Βασίλης Νιτσιάκος

Πώς πάνε τα παιδιά σου κόρακα;

 Το βιβλίο του  Θεόδωρου Κάλλη «Το χωριό μας και η ένωση των τριών» δεν πρόλαβα να το πάρω στα χέρια μου. Θα το αγοράσω όμως και θα πω την άποψή μου. Έχω όμως το βιβλίο του Αντώνη Μπέζα. Κι αν όντως είπε αυτά τα τραγικά για τον Νιτσιάκο, τότε είναι σαν να συγκρίνουμε ντομάτες με...τραχανά! Δεν στηρίζομαι όμως σε δημοσιεύματα. Θα ήθελα να δω πρώτα το βίντεο. Το παρακάτω κείμενο είναι από εδώ.

Καταπέλτης ο Αντώνης Μπέζας: Καμία ξένη προπαγάνδα δεν ευδοκιμεί χωρίς ντόπιους εφιάλτες

• Post published:4 Αυγούστου 2022

Καταπέλτης κατά όσων επιχειρούν να δημιουργήσουν εκ του πλαγίου «βλάχικο ζήτημα» στην Ελλάδα, αλλά και σε όσους εμφανίζονται Αλβανικότεροι των Αλβανών στο ζήτημα των «Τσάμηδων» ήταν ο Θεσπρωτός πρώην Υφυπουργός Αντώνης Μπέζας, σε ομιλία – παρουσίαση του βιβλίου του Ηλία Θεοδώρου Κάλλη «Το χωριό μας και η ένωση των τριών» που έγινε στην Καταβόθρα Μαργαριτίου.

Οι αναφορές του Αντώνη Μπέζα προκάλεσαν αίσθηση καθώς χωρίς περιστροφές έθεσε τα δύο ζητήματα στις πραγματικές τους βάσεις, με αναφορές σε συγκεκριμένα ονόματα, τους καθηγητές Πανεπιστημίων Βασίλη Νιτσιάκο και Αλέξη Ηρακλείδη.

Ιδιαίτερα επικροτήθηκε η θέση- επισήμανση του πρώην Υφυπουργού, πως «καμία ξένη προπαγάνδα δεν ευδοκιμεί αν δεν βρει ντόπιους υποστηρικτές».

Είναι μια μεγάλη αλήθεια την οποία βιώνουν οι σύγχρονοι Έλληνες σε κάθε σχεδόν εθνικό ζήτημα που ανακύπτει και για τα οποία πάντα θα υπάρχει μια μικρή μειοψηφία η οποία θα «ταυτίζεται» με τις απόψεις των «αντιπάλων» ή θα τάσσεται κατά των συμφερόντων της χώρας μας.

Η παραπάνω αναφορά του Αντώνη Μπέζα έγινε με αφορμή τη δράση της «Επιστημονικής Εταιρείας Μελέτης του Πολιτισμού των Βλάχων» και προσωπικά του Προέδρου της Βασίλη Νιτσιάκου, αλλά και του καθηγητή Δημοσίων Σχέσεων στο Πάντειο Πανεπιστήμιο Αλέξη Ηρακλείδη που σε άρθρο του«κάλεσε» την Ελλάδα να ζητήσει συγγνώμη για τη «γενοκτονία» σε βάρος των «Τσάμηδων».

«Δούρειος ίππος»…

Για τον κ. Νιτσιάκο ο Αντώνης Μπέζας υπογράμμισε ότι πριν λίγες ημέρες πήγε να μιλήσει για την βλάχικη ποίηση στη Σαμαρίνα. «Ποια βλάχικη ποίηση, αφού τα βλάχικα δεν έχουν γραφή; Δεν στοχοποιώ κανέναν. Αναφέρομαι σε πραγματικά γεγονότα και έχω το δικαίωμα να λέω την άποψή μου, όπως και αυτοί έχουν το δικαίωμα να λεν τη δική τους με την οποία διαφωνώ κάθετα. Για όσα υποστηρίζουν, πέραν του ότι είναι ανιστόρητα και αντιεπιστημονικά, λειτουργούν ως “δούρειος ίππος” σε ξένες προπαγάνδες και πρέπει να αντιμετωπίζεται άμεσα και με επιχειρήματα», τόνισε, ενώ έκανε και μια επιμέρους αναφορά στις άλλες πληθυσμιακές ομάδες με τα δικά τους ιδιαίτερα γλωσσικά ιδιώματα: «Δεν υπάρχει ούτε βλάχικη πολιτιστική κληρονομιά, δηλαδή βλάχικος πολιτισμός, ούτε σαρακατσάνικος, ούτε αρβανίτικος πολιτισμός. Ελληνικός πολιτισμός μόνο υπάρχει. Βεβαίως έχουμε στην πατρίδα μας πληθυσμιακές ομάδες (Βλάχοι, Σαρακατσάνοι, Καραγκούνηδες, Αρβανίτες, Πόντιοι κλπ) με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και ανάμεσα σ΄ αυτά τα χαρακτηριστικά ορισμένες ομάδες όπως οι Βλάχοι, διαθέτουν ιδιαίτερα γλωσσικά ιδιώματα, όλα όμως αποτελούν επιμέρους υποσύνολα αυτού που ονομάζουμε Ελληνικός Πολιτισμός», εξήγησε ο πρώην Υφυπουργός.

Η κοινή Ελληνική εθνική συνείδηση

Ο κ. Μπέζας έδωσε ωστόσο και το περίγραμμα που διαμορφώνει την κοινή ελληνική συνείδηση: «Το Ελληνικό έθνος, ανέφερε, έχει μια συνεχή καταγεγραμμένη παρουσία στη γεωγραφική περιοχή της σημερινής Ελλάδας, και όχι μόνο, για πάνω από 3000 χρόνια. Σε αυτή τη διαδρομή, υπήρξαν επιρροές πολιτιστικές και γλωσσικές λόγω των μετακινήσεων πληθυσμών στην ευρύτερη Βαλκανική. Υπάρχει όμως η συνέχεια του Ελληνικού Πολιτισμού, η συνέχεια της Ελληνικής γλώσσας που ομιλείται αδιάλειπτα και από κάποιους αιώνες και μετά υπάρχει η συνέχεια της Ορθόδοξης χριστιανικής πίστης. Αυτή η συνέχεια διαμορφώνει την κοινή μας εθνική ελληνική συνείδηση».

Για το «Τσάμικο»

ΟΑντώνης Μπέζας, που έχει ασχοληθεί επισταμένως με το λεγόμενο «Τσάμικο ζήτημα», όπως προαναφέρθηκε, «καυτηρίασε» τη θέση του καθηγητή Αλ. Ηρακλείδη ο οποίος με αφορμή πρόσφατο ταξίδι του Υπουργού Εξωτερικών Νίκου Δένδια στην Αλβανία σε άρθρο του στα αθηναϊκά «ΝΕΑ» υποστήριξε ότι η Ελλάδα θα πρέπει να ζητήσει συγγνώμη από την Αλβανία για τη γενοκτονία που διαπράχθηκε εναντίον των Τσάμηδων στη Θεσπρωτία!

«Το αναφέρω αυτό, γιατί τούτος ο τόπος που βρισκόμαστε σήμερα έζησε στο “πετσί” του τα εγκλήματα των Τσάμηδων κατά του Ελληνικού γηγενούς πληθυσμού και, δυστυχώς, καμία ξένη προπαγάνδα δεν ευδοκιμεί αν δεν βρει ντόπιους υποστηρικτές», υπογράμμισε ο πρώην Υφυπουργός, για να προσθέσει ότι «η Ελλάδα ενθαρρύνει την ενσωμάτωση της Αλβανίας στις ευρωπαϊκές δομές, για να εδραιωθεί η Δημοκρατία, να γίνει ένα σύγχρονο κράτος και να σεβαστεί τα δικαιώματα της ελληνικής εθνικής μειονότητας. Δεν μπορεί όμως να διαστρεβλώνεται η ιστορική αλήθεια. Δεν θεμελιώνονται σχέσεις φιλίας πάνω στο ψέμα και την προπαγάνδα».

Το βιβλίο και η εκδήλωση

Το βιβλίο του Θεοδώρου Κάλλη, καταγράφει την ιστορία του χωριού Καταβόθρα, όπου μετά τη φυγή των μουσουλμάνων Τσάμηδων από τη Θεσπρωτία το 1944, τρεις διαφορετικής πληθυσμιακές ομάδες, Αρβανίτες, Σαρακατσάνοι και Βλάχοι συναντήθηκαν στο τότε καταστραμμένο Λιγοράτι και ενωμένοι ξανάχτισαν το νέο χωριό.

Στην εκδήλωση-παρουσίαση του βιβλίου έδωσαν το «παρών» ο Περιφερειάρχης Αλεξ. Καχριμάνης, οι βουλευτές Θεσπρωτίας Βασίλης Γιόγιακας και Μάριος Κάτσης, η Πρόεδρος του Περιφερειακού Συμβουλίου Σταυρούλα Μπραϊμη- Μπότση, ο Δήμαρχος Ηγουμενίτσας Γιάννης Λώλος, ο Αντιπεριφερειάρχης Θεσπρωτίας Θωμάς Πιτούλης, ο Γενικός Περιφερειακός Αστυνομικός Διευθυντής Ηπείρου ταξίαρχος Κωνσταντίνος Δούβαλης, ο Αστυνομικός Διευθυντής Θεσπρωτίας Ιωάννης Παππάς, ο Πρόεδρος της Πανηπειρωτικής Συνομοσπονδίας Μάκης Κιάμος, ο Πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Πολιτιστικών Συλλόγων Βλάχων Μιχάλης Μαγειρίας κ.α.